Қазақстанда қанша зейнеткер бар және олар қалай өмір сүреді

"ҚР-да 1998 жылы реформаланған көп деңгейлі зейнетақы жүйесі жұмыс істейді. Бұған дейін елде Кеңес Одағынан мұраға қалған тарату жүйесі жұмыс істеген, ол ұрпақтар ынтымақтастығына негізделген. Алайда посткеңестік кезеңдегі экономикалық қиындықтар мен демографиялық жағдай жүйені реформалауды талап етті. Енді ол тарату және жинақтау модельдерінің элементтерін біріктіреді және тұрақты болып саналады", - делінген зерттеуде.

Төлемдер зейнетақы жүйесінің үш деңгейінен құралады және зейнетақы шоттарындағы жеке жинақтарға байланысты болады.

Бірінші деңгей: мемлекеттік бюджет есебінен төлемдер (ортақ және базалық төлемдер).

Екінші деңгей (БЖЗҚ-дан төлемдер): жұмыскерлердің 10% міндетті зейнетақы жарналарын (МЗЖ) және қауіпті еңбек жағдайларында жұмыскерлер үшін жұмыс берушілерден 5% міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын (МКЗЖ) қоса алғанда, міндетті жинақтаушы жүйе.

Үшінші деңгей (БЖЗҚ-дан төлемдер): ерікті жинақтаушы жарналар (ЕЗЖ).

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа компонент — жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) енгізілді. Жарналар 2024 жылы 1,5% - дан 2028 жылы 5% - ға дейін біртіндеп ұлғаяды және тек 1975 жылы және одан кейін туылған жұмысшыларға қолданылады.

"Соңғы бірнеше онжылдықта әлемнің зейнетақы жүйелерінің үлестіргіштерден жинақтаушы жүйелерге тұрақты көшуі жүріп жатқанын атап өтеміз. Егер 2000 жылы бөлу бөлігі 65% - дан астам болса, қазір ол 50% - дан аз. Яғни, жинақтаушы компонент жылдан жылға әлемдегі өз үлесін сенімді түрде арттырады. Қазақстан бұл мәселеде үлкен қадамдар жасады, ТМД елдері арасында бірінші болып жеке жинақ қағидаттарына негізделген жинақтаушы зейнетақы жүйесіне көшуді бастады", - деп жазады Ranking.kz.