Қазақстан халқы небәрі 25 жылдан кейін 26 миллионға дейін өседі

Планета халқы тез қартаюда. Адамзат тарихында алғаш рет 65 жастан асқан адамдар бес жасқа дейінгі балаларға қарағанда көбірек болды.

Демографиялық ауытқу Қазақстанға да әсер етеді. Бүгінде елде 20 миллионнан астам адам бар. Оның 9 миллионға жуығы-25 жасқа дейін, 9,5 миллионға жуығы - 25-тен 64-ке дейін. Ал 2 миллионға жуық - зейнеткерлік жастағы адамдар. Сонымен қатар, егде жастағы халықтың үлесі тұрақты түрде өсіп, еңбекке қабілетті халықтың үлесі азаяды.

25-64 жас аралығындағы адамдардың 65 жастан асқан зейнеткерлерге арақатынасы 2012 жылғы 7,7-ден 2024 жылы 5,2-ге дейін төмендеді, БЖЗҚ мен БҰҰ болжамдарына сәйкес Қазақстанда әлеуетті қолдау коэффициенті 2050 жылға қарай 3,4-ке дейін төмендейді, бұл еңбекке қабілетті халыққа жүктемені арттырады.

БЖЗҚ болжамы бойынша, ғасырдың ортасына қарай Қазақстанның әрбір бесінші тұрғыны 60 жастан асады. Себебі өмір сүру ұзақтығы артып келеді, бірақ туу коэффициенті төмендейді. Экономистер басқа мерзімдерді болжайды. Марат Абдурахмановтың айтуынша, ел 2072 жылға қарай демографиялық қартаюмен бетпе-бет келеді.

Марат АБДУРАХМАНОВ, экономист:

- Қазір еңбек нарығына жылына орта есеппен 300 мыңнан астам бала дүниеге келген 2002-2009 жылдардағы нәресте бумының ұрпағы шығады. Нәресте бумының аяқталуы 2019 жылы, 400 мыңнан астам адам дүниеге келген және 2050 жылға қарай олар еңбекке қабілетті жаста болады.

Халықтың қартаюымен экономикаға жүктеме артады, өйткені зейнеткерлер салық түсімдерін қалыптастырмайды. Сонымен қатар, зейнетақы жүйесі шыдай алмауы мүмкін.

Нұржау Қалижанов, демограф, Мемлекет тарихы институтының кіші ғылыми қызметкері:

- Алдағы 10-20 жылда бізде еңбек ресурстарымен проблемалар болмайды, проблемалар осы үлкен ұрпақ зейнеткерлік жасқа енген кезде басталады, біздің экономикамызды, жұмыспен қамтуды, инфрақұрылымды Қарт адамдардың қажеттіліктеріне бейімдеу ғана қалады.

Сарапшылардың айтуынша өмір сүру сапасын жақсарту, медицинаға, білімге және баспанаға қол жеткізу бала туудың өсуіне ықпал етуі мүмкін. Бірақ халықтың қартаюы жалғасады және бұл сізге бейімделуге тура келетін жаңа шындықтар.