Қазақстанда табиғи апаттардан халықтың 3,2 пайызы ғана сақтандырылған

Апаттардан қорғаудың ерікті жүйесі енгізілуде

Өткен жылы 224 елді мекен зардап шеккен жер сілкінісі мен су тасқыны аясында агенттікте апатты оқиғалар болған жағдайда ерікті сақтандыруды модельдеу жүйесі әзірленуде.

"Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, апатты сақтандырудың тиімді жүйелері әрдайым көп деңгейлі болып табылады және бірнеше көздерден төлемдерді қамтиды. Сондықтан біз мемлекеттік-жекешелік әріптестіктің түрлі нұсқаларын, соның ішінде бюджет шығындарын, сақтандыруды және сыртқы қаржыландыруды тартуды қарастырамыз", - деп түсіндірді ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Мария Хаджиева.

Оның айтуынша, қабылданып жатқан шаралар азаматтардың әлеуметтік қорғалуын қамтамасыз етеді және сақтандыру мәдениетін дамытуға ықпал етеді.

"Бұл ұсыныстар ерікті сақтандыру шеңберінде сақтандыруды іс жүзінде кез келген сомаға сатып алу мүмкіндігін болжайды", — деп атап өтті Хаджиева.

Нарық тұрақты өсуді көрсетеді

Маманның айтуынша, 2024 жылы сақтандыру ұйымдарының активтері 3,2 трлн теңгеге жетті, ал соңғы бес жылда бұл көрсеткіш 2,5 есе өсті. Сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 1 507 млрд теңгені, сақтандыру төлемдері-334 млрд теңгені құрады. Бес жылдық кезеңде сыйлықақылар үш есе, төлемдер — 2,3 есе өсті.

Қазақстандықтар зиянды өндірістердің қызметкерлері үшін ЖОМС шеңберінде мүліктік сақтандыру, аннуитеттік сақтандыру, КАСКО, сондай-ақ зейнетақыға дейінгі сақтандыру полистерін неғұрлым белсенді ресімдейді.

Хаджиеваның айтуынша, бағдарлама іске қосылған сәттен бастап 12 мыңға жуық адам ерте зейнетке шығу мүмкіндігін пайдаланды. Сақтандыру компанияларынан төлемдер 4,5 млрд теңгені құрады.

Білім беруді сақтандыру және цифрландыру

Айта кету керек, 2024 жылдан бастап мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі шеңберінде мемлекеттен 60 АЕК (жетім балалар үшін — 120 АЕК) мөлшерінде бастапқы капиталды көздейтін "Келешек" ерікті жинақтау жүйесі жұмыс істейді. Спикердің айтуынша, жетім балаларға арналған шарттарды олардың қамқоршылары белгіленген тәртіппен жасайды.

Бүгінде сақтандыру компаниялары 1 млрд теңге сомасына 4,7 мыңнан астам шарт жасасты, ал 2013 жылдан бастап банктер 30 млрд теңгеге 89 мың шарт жасасты.

Сандық шешімдер және жаңа кепілдіктер

2024 жылы сақтандырудың барлық міндетті түрлері бойынша төлемдер автоматтандырылды. "Европротокол" жүйесінің арқасында шағын ЖКО ресімдеуге және төлемдерді енді полиция мен соттың қатысуынсыз алуға болады. Агенттіктің мәліметінше, 15,2 мың жағдай бойынша 2,8 млрд теңге төленді, төлем мерзімі 15 күнге дейін қысқарды.

Сондай-ақ, сақтандыру агенттерінің комиссиясын банктік қарыздар бойынша сақтандыру кезінде 10% - ға дейін шектейтін заңнамалық өзгерістер дайындалды. Ипотекалық сақтандыру бойынша стандартты шарттарды енгізу және өмірді жинақтаушы сақтандырудың барлық түрлеріне Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының кепілдіктерін кеңейту жоспарлануда.