Әділет министрлігі аукциондарда алаяқтықпен күресуде: мүлік бір тиынға кетті

Осындай схемалардың бірі аукциондарды саналы түрде бұзу болды: қатысушы мүлікті сатып алу ниетінсіз әдейі көтерілген бағаны ұсынады, содан кейін төлемнен бас тартады. Нәтижесінде бірінші аукцион өтпеді деп танылады, ал мүлік қайтадан — төмендетілген бағамен қойылады. Бұл борышкердің мүдделеріне нұқсан келтіреді, өйткені қалған қарыз оған түседі.

Сонымен қатар, сауда-саттық кезінде манипуляция үшін арнайы бағдарламалық жасақтаманы қолдану жағдайлары анықталды. Мәселен, Астанада бағаны төмендету әдісімен учаскені сату кезінде жеңімпаз мәмілені 0,2 секундтан аз уақыт ішінде растады. Нәтижесінде учаске 7,5 млн теңгеге кетті — нарықтық құнынан 13 есе арзан. Осындай жағдай Ақмола облысында тіркелді, онда учаске бағалау құнынан 15 есе арзан сатылды.

Жер учаскелерін сату кезінде де проблемалар туындайды: заң бойынша олар көбінесе нарықтық құннан едәуір төмен кадастрлық құннан жүзеге асырылады. Бұл мұндай активтерді теріс пайдалануға осал етеді.

Анықталған бұзушылықтарға жауап ретінде Әділет министрлігі заңнамалық түзетулер пакетін әзірледі. Олардың ішінде:

- баға ұсыныстары бірдей болған жағдайда көтеруге арналған сауда-саттықты жалғастыру мүмкіндігі;

- егер жеңімпаз төлемнен бас тартса, рейтингте келесі қатысушыға мүлік ұсыну құқығы.

Бұл шаралар, министрлікте есептелгендей, сауда-саттықтың ашықтығын арттыруға және борышкерлердің де, өндіріп алушылардың да мүдделерін қорғауға мүмкіндік береді.