Қазақстанның қай аймағында жарақаттанудың ең жоғары деңгейі бар

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметі бойынша, 2025 жылдың басынан бері өндірістегі жазатайым оқиғалардың салдарынан 293 қызметкер зардап шекті, олардың 40-ы қайтыс болды. Осы қайғылы жағдайларға қарамастан, министрлік мамандары атап өткендей, 1000 жұмысшыға шаққандағы жазатайым оқиғалардың жалпы коэффициенті 0,04 құрады, бұл алдыңғы кезеңдермен салыстырғанда оң динамиканы көрсетеді.

"Бұл ретте жарақаттанудың жоғары деңгейі бұрынғысынша еліміздің өнеркәсіптік өңірлерінде тіркелді. Мәселен, Қарағанды облысында өндірісте 31 адам, Қостанай облысында — 27, Шығыс Қазақстан облысында-24, Ақтөбе және Атырау облыстарында — 22, Ал Алматы қаласында — 19 қызметкер жарақат алды", - деп хабарлады ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі.

Салалық бөліністе тау-кен-металлургия кешенінің кәсіпорындары ең жарақаттанушы болып қала береді, олардың үлесіне барлық зардап шеккендердің 15,3% - ы тиесілі. Екінші орында — 12% үлесі бар құрылыс саласы.

Еңбекминінің мәліметінше, жазатайым оқиғалардың негізгі себептері мынадай факторлар болып қала береді:

- жұмыс өндірісін қанағаттанарлықсыз ұйымдастыру-34,4%;
- жәбірленушінің дөрекі абайсыздығы-32%;
- автожол қозғалысы ережелерін бұзу-8,4%;
- еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау нормаларын сақтамау-7,6%.

Бұл ретте, мемлекеттік органдар мен жұмыс берушілердің күш-жігерінің арқасында соңғы бес жылда өндірістік жарақаттану деңгейін 6,3% - ға төмендетуге қол жеткізілгені атап өтілді. Бұл нәтижелер еңбекті қорғау саласында жүйелі шаралар мен тәжірибелер енгізілгеннен кейін мүмкін болды.

"Бүгінгі таңда еліміздегі 3262 кәсіпорын еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау стандарттарын енгізді. 2019 жылдан бастап Қазақстанда 605 кәсіпорын қосылған "нөлдік жарақат – Vision Zero" халықаралық тұжырымдамасы белсенді түрде іске асырылуда. Бұл бастама қауіпсіз еңбек мәдениетін қалыптастыруға және өндірістік оқиғалардың алдын алуға бағытталған", - деді ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі.

Құрылыс объектілерінде барлық қосалқы мердігерлік ұйымдардың еңбек қауіпсіздігі талаптарын сақтауы үшін бас мердігердің жауапкершілігін көздейтін бақылаудың тік моделін енгізу жалғасуда. Қазіргі уақытта бұл модельді 318 қазақстандық кәсіпорын іске асырды.

Жұмыс берушілердің жауапкершілігін арттырудың пәрменді құралдарының бірі еңбекті қорғау талаптарының сақталуын өзін-өзі тексеруге мүмкіндік беретін "Онлайн еңбек консультанты" электрондық сервисі болды. Іске қосылған сәттен бастап бұл ресурсты бүкіл ел бойынша 41 090 жұмыс беруші пайдаланды.

Сонымен қатар Қазақстан Республикасының 2024-2030 жылдарға арналған Қауіпсіз еңбек тұжырымдамасы іске асырылуда. Құжат төрт негізгі бағытты қамтиды:

- тәуекелге бағдарланған тәсіл негізінде еңбекті қорғаудың ұлттық жүйесін жаңғырту;
- жұмыс орындарында тәуекелдерді азайту жөніндегі шараларды экономикалық ынталандыру;
- еңбекті қорғау саласындағы кәсіби құзыреттер мен ғылыми әлеуетті дамыту;
- қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау және мониторинг тиімділігін арттыру.

Сарапшылардың пікірінше, бұл тұжырымдаманы іске асыру кәсіпорындардағы қауіпсіздік мәдениетін күшейтіп қана қоймай, ұзақ мерзімді перспективада қызметкерлер арасында өндірістік жарақаттану мен кәсіптік аурулар жағдайларын едәуір қысқартуға мүмкіндік береді.