Қазақстанда мінез-құлықты қадағалау пайда болады

 Ведомствоның баспасөз қызметі хабарлағандай, соңғы жылдары Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қаржы қызметтерін тұтынушылардың құқықтарын қорғау жүйесінің негізгі компоненттерін іске асыру бойынша ауқымды жұмыс жүргізді. Алайда, мінез-құлықты қадағалау шеңберінде толыққанды қадағалау вертикалына көшу тұтынушының мүдделеріне назар аударуды күшейтуге және қаржы ұйымдарының мінез-құлқын бақылаудың тиімділігін арттыруға бағытталған.

Атап өтілгендей, мінез-құлықты қадағалау жүйесі өзінің маңыздылығы бойынша пруденциалдық қадағалаумен салыстырылатын болады және тұтынушы үшін қаржы ұйымының бизнес-моделіне және ол ұсынатын өнімдер құрылымына енгізілген тәуекелдерді жан-жақты түсінуді қамтамасыз етеді.

"Жаңа жүйенің негізін тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі G20 халықаралық қағидаттары құрайды. Бұл қағидаттар клиенттерге әділ қарауды, олардың хабардар болуын және финтех-ортаның қарқынды дамып келе жатқан жағдайларына бейімделуін қамтамасыз етуге бағытталған", - деп атап өтті агенттік.

Қаржы өнімдерінің тұтынушылардың мүдделері мен сипаттамаларына сәйкестігіне ерекше назар аударылады. Осыған байланысты, агенттік Қаржы өнімдерін басқаруға бірыңғай талаптар енгізеді.

ҚР қаржы жүйесінің жүргізілген реформалары шеңберінде агенттікке анықталған тәуекелдер немесе оларды басқарудағы кемшіліктер жойылғанға дейін белгілі бір қаржы өнімдерін беруді тоқтата тұру құқығы берілетіні атап өтілді. Бұл тұтынушыларға ықтимал зиянды ертерек болдырмауға және қызмет көрсетушілердің жауапкершілігін арттыруға мүмкіндік береді.

"Кредиттеу сегменті үшін жауапты Кредиттеу қағидаттары енгізілуде. Бұл шаралар халықтың шамадан тыс борыштық жүктемесімен байланысты тәуекелдерді азайтуға бағытталған", - деп атап өтті ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі.

Негізгі өзгерістер қатарында:

- ақпаратты ашуға қойылатын күшейтілген талаптар;
- қаржылық қызметтерді жарнамалауды қатаң реттеу;
- қаржы ұйымдары тарапынан жосықсыз практикаларға тыйым салу.

Жаңа жүйенің маңызды міндеттерінің бірі нарықтағы алаяқтық пен жосықсыз мінез-құлық тәуекелдерін азайту болады.

Реформа сонымен қатар қаржы ұйымдарын халықтың қаржылық сауаттылығын арттыруға бағытталған бастамаларды дамытуға міндеттейді. Бұл қаржылық өнімдерді пайдалану кезінде саналы және тұрақты мінез-құлықты қалыптастыруға ықпал ететін тұтынушыларды қорғаудың ажырамас бөлігі ретінде қарастырылады.

Бұдан басқа, даулы жағдайларды неғұрлым тиімді реттеу үшін қаржы нарығындағы өтініштерді қарау тәртібі қайта қаралады. Бірінші кезекте шағымды қаржы ұйымының өзі қарауы тиіс. Егер дау шешілмесе, ол қаржы омбудсманының бірыңғай қызметінің қарауына беріледі-енді бұл сотқа дейінгі реттеудің негізгі тетігі.

"Мінез — құлықты қадағалау жүйесін енгізу-бұл жай ғана техникалық өзгеріс емес, нарық қатысушыларының адал мінез-құлқын қалыптастыруға толыққанды кешенді көзқарас. Бұл шаралар тұтынушылардың құқықтарын қорғау деңгейін арттырып қана қоймай, қаржы өнімдері мен қызмет көрсету сапасын айтарлықтай жақсартады", - деп есептейді агенттік.