Су тасқыны мен аурулар: қалай жұқтырмау керек, - деді қарағандылық санитарлық дәрігерлер

Егер су тасқынына уақтылы дайындалмаса, бұл санэпидситуцияға жаман әсер етеді, деп атап өтті Әйгерім Жылқыбаева. Мысал ретінде 2024 жылы Нұра және Бұқар Жырау аудандарында жерасты көздерін су басу орын алған. Шет ауданының бес елді мекеніндегі тұрғын үйлер, жерасты ұңғымалары мен құдықтар да су астында қалды. Нәтижесінде санитарлық-эпидемиологиялық жағдайдың асқыну қаупі туындады.

"Су жолымен берілетін инфекциялардың өршуін болдырмау үшін осы аудандардағы су құбыры желілерінің су көздерін дезинфекциялау, шаю жүргізілді. Халыққа су беру зертханалық зерттеулерден кейін ғана қалпына келтірілді-және жағдайдың нашарлауының алдын алуға болады. Мұндай жағдайларда, сонымен қатар, қардан уақтылы және сапалы тазалауды ұйымдастыру, жеке тұрғын үйлер мен құдықтарды таза ұстау маңызды. Су құбырлары бар арықтар да бекер тазаланбайды: бұл елді мекенді су баспауы үшін қажет", - деп түсіндірді Әйгерім Жылқыбаева.

Санэпидбақылау департаменті мен оның бөлімшелері су тасқыны кезінде жақсы эпидемиологиялық жағдайды сақтауға қалай қатысады? Ведомство халыққа арналған жадынамалар әзірледі, күн сайын сумен жабдықтау және су бұру желілеріне мониторинг жүргізді. Аумақтық басқармалар су құбыры желілері мен кәріз жүйелерін пайдалануға жауапты шаруашылық жүргізуші субъектілермен кеңестер өткізеді.

Су-энтеровирустардың қозғалу жолдарының бірі, сондықтан су тасқыны кезінде вирустық гепатиттердің су ошақтары оған зиянды микроорганизмдер енгеннен кейін пайда болуы мүмкін. Сондықтан департамент 1 наурыздан бастап ауыз судың сапасына зертханалық бақылауды күшейтті. Ол микробиологиялық, санитарлық-химиялық, қажет болған жағдайда вирусологиялық көрсеткіштерге тексеріледі. Егер олар қалыпты болмаса-эпидемиологиялық жағдайға қауіп төніп тұр, деп қосты спикер.

Әйгерім Жылқыбаева өз құдықтары бар жеке аулалардың иелеріне арналған ұсыныстарды айтты. Кеңестердің қатарына қардан тазарту және қажет болған жағдайда еріген су су көздеріне түспеуі үшін үйінділерді жүргізу, құдықты профилактикалық дезинфекциялау, су тасқыны басталғанға дейін септиктен немесе ауладағы дәретхананың шұңқырынан Ағынды суларды сорып алу жатады. Және кеміргіштер туралы ұмытпаңыз:

"Су тасқыны кезіндегі кеміргіштер су басқан аумақтардан тұрғын үйлерге, азық – түлік саудасы, тамақ өнеркәсібі, денсаулық сақтау объектілерінің ғимараттары мен құрылыстарына белсенді түрде қоныс аударады - бұл жұқпалы және паразиттік ауруларды: иерсиниозды, сальмонеллезді, лептоспирозды, псевдотуберкулезді, туляремияны, бүйрек синдромы бар геморрагиялық қызбаны жұқтыру қаупін арттырады", - деді Әйгерім Жылқыбаева.

Су тасқынында халықтың жұқпалы аурулармен ауыруын болдырмау үшін тек қайнатылған немесе бөтелкедегі суды ішу және тамақ дайындау үшін қолдану керек, тасқын суға малынған тамақ өнімдерін пайдаланбау керек (және тұтастай алғанда, азық-түлікті мүмкіндігінше жоғары деңгейде сақтау керек), ал көкөністер мен жемістерді шикі түрде жеген кезде оларды сумен жақсылап шайыңыз (бөтелкедегі немесе қайнатылған), қайнаған суға құйыңыз. Жеке гигиенаны сақтау өте маңызды: тамақтанар алдында және дәретханаға барғаннан кейін қолыңызды сабынмен жуыңыз.

Егер аумақ әлі де су басқан болса-одан кейін, ең алдымен, су әкелген қоқыстардан аумақты тазарту қажет. Бірақ бұл Әйгерім Жылқыбаеваның айтқан жалғыз ұсынысы емес:

"Суды сорып алу, ұңғыманы тазарту және зарарсыздандыру, іргелес аумақты тазарту маңызды. Құдықты Қазақстан аумағында қолдануға рұқсат етілген дезинфекциялау құралдарымен тазартуға болады: дезинфекцияны осыған лицензиясы бар ұйымдар жүргізеді. Сонымен қатар, суды зертханалық зерттеу нәтижелері алынғанға дейін су басқан құдықтар мен ұңғымалардан суды пайдалануға болмайды", - деп бөлісті Әйгерім Жылқыбаева.

Егер адамда аурудың алғашқы белгілері пайда болса – бұл дене температурасының жоғарылауы, жүрек айнуы, құсу, нәжіс, әлсіздік, әлсіздік-спикер ешқандай жағдайда өзін-өзі емдемеуге және дереу медициналық көмекке жүгінуге кеңес берді.