Қазақстан 2025 жылы 190 индустриялық жобаны іске қосады

"Қазақстанға жаһандық және әсіресе өңірлік нарықтарда табысты бәсекелесе алатын мықты, технологиялық прогрессивті өнеркәсіп қажет", – деді ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев.

Атап өтілгендей, 2025 жылы Қазақстанда соңғы бес жылда индустриялық жобалардың ең көп саны іске асырылатын болады.

"1,5 трлн теңгеге 190 жобаны іске қосу 20,1 мың жаңа жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді. Толық қуатқа шыққан кезде өндіріс көлемі 2,2 трлн теңгеге жетеді", - делінген хабарламада.

Қазақстанда сутегі асқын тотығы, сұйық шыны, күкірт қышқылы, сондай-ақ минералды тыңайтқыштар, полипропилен және сары фосфордың қосымша көлемі шығарыла бастайды. Бұл жобалар нарықтағы позицияны едәуір нығайтуға және химия саласын одан әрі дамытуға мүмкіндік береді.

Биыл сэндвич-панельдер, керамикалық кірпіш, құрғақ құрылыс қоспаларын шығаратын зауыттар іске қосылады. Екі зауыттың іске қосылуы – Qaragandy Power Silicon және Ekibastuz FerroAlloys – Ферроқорытпа өндірісінің көлемін едәуір арттырады.

2025-2035 жылдар аралығында министрлік металлургия, машина жасау және химия өнеркәсібінде тоғыз ірі жобаны іске асыруда. Осы жобалардың жобалық қуатына шыққан кезде өндірілген өнім көлемі шамамен 7 7,3 млрд құрайды.

Алты триллион теңге инвестиция тартылып, 12 мың жұмыс орны ашылады. Жобалар 25 мың жұмыс орнын құру перспективасымен Президенттің тапсырмасы бойынша қалыптастырылған 17 ірі бастаманың пулына кіреді. Барлық жобалар жоғары қайта бөлу кластерлерін құруға бағытталған.

"Автомобильдер шығаратын, ыстықтай брикеттелген темір шығаратын зауыттар, мыс балқыту зауытының құрылысы, аммиак-карбамид кешені, калий тұздарын өндіруге арналған байыту-өндірістік кешені және гидрометалл комбинаты сияқты көрнекті жобалар іске қосылады. Бұл кәсіпорындар машина жасау және автомобиль жасау кәсіпорындары үшін жаңа өнім шығаруды қамтамасыз етеді, бұл Қазақстанның өнеркәсіптік әлеуетін едәуір нығайтуға мүмкіндік береді", – деп атап өтті өнеркәсіп және құрылыс министрі.

Осы тоғыз жобаның екеуі 2025 жылы іске қосылады. Қостанай облысында 1500 жұмыс орны бар Kia автомобиль өндіретін зауыт жылына 70 мың автомобиль шығаратын болады. Алматыда Changan, Chery және Haval автомобильдерін шығаратын мультибренд зауыты жыл сайын 3600 жұмыс орнын және 90 мың машина шығаруды қамтамасыз етеді.

Автомобиль жасаудағы жаңа жобалардың арқасында 2025 жылы өнім 5% - ға өседі деп күтілуде. Есептеулер бойынша 149 мың жеңіл автокөлік шығарылады (2024 жылы - 134 мың).

Қазақстанда бес жылда алғаш рет өңдеу өнеркәсібінде өндірістің 5,9% - ға өсуі тіркелді. Бұл металлургия (+6,9%), машина жасау (+9,7%), химия өнеркәсібі (+7,7%) және басқа салалардағы көлемдердің ұлғаюына байланысты болды. Өндірістің жалпы көлемі 24,5 трлн теңгені құрады.

Түсті және қара металлургия тұрақты өсуді көрсетеді. Мыс, алюминий, мырыш және қорғасын өндірісі мен өңдеуі артып келеді. Құрылыс материалдарының өндірісі белсенді дамып келеді, бұл ішкі нарықтың тауашалық қажеттіліктерін жабуға және экспорттық нарықтарға шығуға мүмкіндік береді.

Индустриялық жобаларды іске асыру үшін 15 арнайы экономикалық және 51 индустриялық аймақ жұмыс істейді. 2025 жылы олардың аумағында 110 жобаны іске асыру жоспарлануда.

Елімізде жаңа тетік – бизнес үшін дайын үй-жайларды ұсынатын шағын өнеркәсіптік аймақтар енгізілді. Жоба аясында кәсіпкерлер шағын және орта бизнесті дамытуға көмектесетін объектілерді салуға және тиімді жалдау шарттарына жеңілдікті несие ала алады.

Бүгінде инвесторлар еліміздің сегіз өңірінде (Астана, Шымкент, Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Қостанай, Жамбыл, Қызылорда, Түркістан облыстары) 34 шағын өнеркәсіптік аймақты іске асыруда. 2025 жылы 14 өңірде шағын өнеркәсіптік аймақтар құру жоспарлануда.

Қолдау шараларының бірі кәсіпорындар туралы толық ақпараты бар қазақстандық өндірушілердің бірыңғай тізілімі болады.

Ірі Тапсырыс берушілерді жергілікті өнімді дамыту жөніндегі бағдарламаларды бекітуге міндеттейді. Бұдан басқа, әлеуметтік объектілерді салу кезінде отандық құрылыс материалдары мен жабдықтарын импортталғандарға ауыстыру мәслихаттармен келісуді талап ететін болады.

Бұл шаралар отандық өндірушілердің позициясын нығайтуға, олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және шағын және орта бизнесті ынталандыруға бағытталған.

"2024 жылы өңдеу секторында 163 жоба және тау-кен өнеркәсібінде 17 жоба іске асырылды. Инвестициялардың жалпы сомасы 1,3 трлн теңгеден асты", - деп еске салды министрлікте.

Көптеген аймақтарда жаңа өндірістер ашылды. Жобалардың басым бөлігі Түркістан, Алматы, Жамбыл, Қостанай, Қызылорда, Солтүстік Қазақстан облыстарында, Алматы және Шымкент қалаларында жүзеге асырылды.

Елде dore құймаларында катодты мыс, алтын өндіретін кәсіпорындар жұмыс істей бастады. Қазақстанда алғаш рет вольфрам концентраты өндіріле бастады. Құбыр арматурасын, жылу оқшаулағыш материалдарды, керамикалық плиткаларды, Chevrolet Enix автомобильдерін, жүк автомобильдеріне арналған жиһаздар мен компоненттерді шығаратын зауыттар іске қосылды.

2024 жылы іске қосылған жобалар толық қуатына шыққаннан кейін өндіріс көлемі шамамен 2 трлн теңгені құрайды.

Қазақстанда отандық өндірушілерді офтейк-келісімшарттар және ұзақ мерзімді шарттар арқылы қолдау тиімді жұмыс істейді, бұл жергілікті өнімнің үлесін арттыруға көмектеседі. 2024 жылы ірі субъектілер 704 млрд теңге сомасына 600-ге жуық ұзақ мерзімді шарттар мен офтейк-келісімшарттар жасасты. Министрлік елішілік құндылықты дамытуды ынталандыру жөніндегі жұмысты жалғастырады.

Қазақстандағы индустриялық даму тұрақты экономикалық өсуді қолдауда маңызды рөл атқарады. Мемлекет өнеркәсіпті дамытады, бұл жаңа жұмыс орындарын құруға және шетелдік тауарларға тәуелділікті азайтуға көмектеседі. Бұл өз кезегінде ішкі өндірісті жақсартуға ықпал етеді.