Қазақстанда зейнетақы төлемдерінің ережелерін өзгерту жоспарлануда

"Қаулы жобасы ҚР Салық кодексінің 319 және 341-баптарына (жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары мен міндетті зейнетақы жарналарын есептеу бөлігінде) нормативтік құқықтық актілердің сілтеме нормаларына сәйкес келтіру мақсатында әзірленді", - делінген түсіндірме жазбада.

Сондай-ақ, түзетулер жалпыға бірдей белгіленген зейнетақы жасына жеткен және оларды төлеу үшін БЖЗҚ-ға жүгінбеген еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін алушыларға проактивті қызмет көрсету мақсатында енгізіледі.

Әлеуметтік Кодекстің 207-бабының 1-тармағына сәйкес зейнеткерлік жасқа толған, БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар және оларды төлеу үшін БЖЗҚ-ға жүгінбеген тұлғаларға БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері бойынша проактивті қызмет көрсету мақсатында БЖЗҚ жыл сайын есепті жылдан кейінгі жылдың 1 наурызына дейін Мемлекеттік корпорациямен көрсетілген Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесіндегі адамдардың бюджет қаражаты есебінен жасына немесе еңбек сіңірген жылдары үшін тағайындалған зейнетақы төлемдері, мемлекеттік базалық зейнетақы төлемі.

Салыстыру нәтижелері бойынша Мемлекеттік корпорация еңбек сіңірген жылдары үшін жасына және (немесе) мемлекеттік базалық зейнетақы төлемдерін алушылар болып табылатын адамдардың тізімін қалыптастырады.

Бұл ретте алушылардың дербес деректерін жинау және өңдеу жасы бойынша немесе еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін тағайындау кезінде ұсынылған келісімдер және мемлекеттік базалық зейнетақы төлемі негізінде жүзеге асырылады.

Бұл нақтылау БЖЗҚ-ға алушыларға БЖЗҚ-дан еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін өтінішсіз жүзеге асыруға мүмкіндік береді, оның ішінде олардың мемлекеттік корпорация бөлімшелеріне өтінішпен жүгіну қажеттілігін болдырмайды.

Өздеріңіз білетіндей, Мемлекеттік корпорация БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін ұйымдастырады және жүзеге асырады. Сондай-ақ, Мемлекеттік корпорация зейнетақы, әлеуметтік және өзге де төлемдерді тағайындау, қайта қарау, тағайындаудан бас тарту, қайта есептеу, тоқтата тұру, қайта бастау, тоқтату үшін қажетті құжаттарды қабылдауды және олардың толықтығын тексеруді жүзеге асыруға міндетті. БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемін тағайындау, тоқтату бойынша қызмет көрсету кезінде "БІР ТЕРЕЗЕ" қағидатын негізге ала отырып, арнайы әлеуметтік төлем тағайындау шеңберінде БЖЗҚ Еңбекмині ААЖ-дан хабарлама алады, соның негізінде БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері тоқтатылады. Осыған сәйкес ережелерге осы функцияларды нақтылайтын толықтырулар енгізілді.

БЖЗҚ тәжірибесінде жеке басын куәландыратын құжаттары, не шетелдіктің ҚР-да тұруға ықтиярхаты, не бұрын ҚР уәкілетті органы берген азаматтығы жоқ адамның куәлігі өзге себептер бойынша жарамсыз болып табылатын, мысалы, "жарамдылық мерзімінің аяқталуы" немесе "мерзімі өткен құжаттар", "одан әрі пайдалануға жарамсыздығы" немесе "талап етілмеген құжаттар". Жобада ҚР уәкілетті органы бұрын берген жеке басын куәландыратын құжаттардың жарамсыздығының себептері нақтыланады. Сондай-ақ, егер ҚР уәкілетті органы бұрын берген құжаттардың бірі (жеке куәлік немесе паспорт) Ережеде көзделмеген себептер бойынша жарамсыз болған жағдайда, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға ҚР шегінен тыс тұрақты тұруға кетуге байланысты зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды алып тастау ұсынылады.

Сондай-ақ ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің азаматтарына қатысты нақтылаулар енгізіледі.

Егер Қазақстан ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, ЕАЭО – ға мүше мемлекеттерді қоспағанда, Қазақстаннан тысқары жерлерге тұрақты тұруға кеткен шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға зейнетақы төлемдері бір жолғы жүзеге асырылады.

ҚР шегінен тыс тұрақты тұруға кеткен ЕАЭО – ға мүше мемлекеттердің азаматтарына зейнетақы төлемдері әлеуметтік Кодекстің 224-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес осы Қағидалардың 3-тармағының 1) тармақшасында айқындалатын тәртіппен белгіленген кесте бойынша ай сайынғы зейнетақы төлемдері түрінде жүзеге асырылады.

Сондай-ақ, құжатқа бірқатар нақтылайтын редакциялық түзетулер енгізіледі.

Жоба 2025 жылғы 2 сәуірге дейін жария талқылау үшін "Ашық НҚА" порталында орналастырылған.