Қазақстанда автомобильдердің белгілі бір түрінің қозғалысына тыйым салынады

Бұл өзгерістер "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жолаушыларды автомобиль көлігімен тасымалдау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"заң жобасында көзделген. Көлік министрлігі мұндай көліктерді пайдалануға тыйым салынғанын, енді оны бұзғаны үшін жаза қолданылатынын еске салды.

Заңның жаңа редакциясына сәйкес, 2026 жылдан бастап рұқсат етілген массадан асатын самосвалдардың жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары мен елді мекендердің көшелерімен жүруіне тыйым салынады. Самосвал "өздігінен түсіру үшін механикалық көтерілетін корпуспен жабдықталған көлік"ретінде анықталған. Тыйым 2023 жылы енгізілді, бірақ бизнеске бейімделу үшін үш жылдық өтпелі кезең қарастырылды.

Заңның 38-2-бабына сәйкес, жүк көтергіштерде рұқсат етілген салмақтан асатын жүктерді тасымалдауға тыйым салынады. Сондай-ақ, жаңартылған "автомобиль көлігі туралы" Заңға сәйкес жүк жөнелтушілердің мұндай көліктерді тиеуге құқығы жоқ. Бұл ережені бұзу әкімшілік жауапкершілікке және айыппұл санкцияларына әкеледі.

Сонымен қатар, өзгерістер "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" заңға қатысты болады. Егер жер қойнауын пайдаланушы жыл ішінде екі рет жүк тиелген самосвалдарда жүктерді тасымалдауға тыйым салуды бұзуға жол берсе, оның жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарты бұзылады, ал лицензия қайтарып алынады. Компаниялар жаңа нормалардың сақталуы туралы үнемі есеп беруге міндетті болады.

Көлік министрлігінің мәліметтері бойынша, самосвалдар елдің жолдарындағы жүк көлігінің жалпы санының шамамен 35% құрайды. Олардың жоғары салмағы, тіпті жүктемесіз де, 12 тоннадан асады, бұл жол жамылғысының тез тозуына әкеледі. Статистикаға сәйкес, жыл сайын 25 мыңға жуық жолдың зақымдану жағдайы тіркеледі, оның 60% - дан астамы самосвалдардың қозғалысына байланысты.
Билік тыйым салу жол инфрақұрылымын сақтау және оны жөндеу шығындарын азайту үшін қажет екенін атап өтті.

Министрлік Жаңа бақылау жүйесі ауыр көлік қозғалысынан туындаған жолдардың одан әрі бұзылуына жол бермейтінін атап өтті. Енді бұзушылық үшін тек тасымалдаушылар ғана емес, жүк жөнелтушілер, жүк алушылар және логистикалық процестердің басқа қатысушылары да жауап береді.

Сонымен қатар, жаңа заң жүк жөнелтушілерден жүктеме алдында жүкті өлшеуді, көлік құралын пломбалауды және жүргізушілерге жүктің салмағы туралы тиісті сертификаттар беруді талап етеді. Самосвал жүксіз қозғалса да, бірақ оның салмағы 12 тоннадан асса да, оны жолдарда пайдалануға тыйым салынады.

Осылайша, 2026 жылдан бастап Қазақстан жолдардың жай-күйін жақсартуға және логистикалық тізбектердің барлық қатысушыларының жауапкершілігін күшейтуге бағытталған жүк тасымалдау саласында елеулі өзгерісті күтуде.