Қазақстандықтар жылына 65 сағат кітап оқиды: депутат мектептерде оқыту тәсілдерін өзгертуге шақырды

Ол өзінің депутаттық өтінішінде шет мемлекеттердің статистикасын мысалға келтірді.

"Адами капиталды дамытуға басымдық беретін дамыған елдер оқу мәдениетін дамытуда. 2024 жылы әлемдегі ең көп оқылатын елдер АҚШ, Ұлыбритания, Франция, Италия және Үндістан болды. Қытайлықтар оқуға жылына 154 сағат, жапондықтар 135 сағат, корейлер 125 сағат жұмсайды дейді. Халықаралық бағалаулар бойынша қазақстандықтар кітап оқуға жылына 65 сағат жұмсайды. Бұдан шығатыны, біздің елде оқу дағдарысы бар", - деді Байтілесов. 

Төртінші сынып соңында оқушылардың оқу сауаттылығының қалыптасу деңгейін бағалайтын 2021 жылғы PIRLS халықаралық зерттеуінің қорытындысы бойынша қазақстандық оқушылардың орташа нәтижесі 504 балды құрады. Бұл PIRLS шкаласының халықаралық орташа мәнінен жоғары (500). Алайда, қазіргі циклде көптеген елдерде сауаттылық деңгейінің төмендеу үрдісі байқалады. Қазақстандық оқушылардың нәтижелері 2016 жылмен салыстырғанда 32 балға төмендеді.

"Әрине, бұған цифрлық дәуірдің дамуы өз үлесін қосты. Әлеуметтік медиа мен интернеттің қол жетімділігі кітаптарды оқу тәсілін өзгертті. Сандық ресурстар өте көп болғандықтан, мазмұнды қысқаша форматта қарау арқылы жаңалықтар мен оқу материалдарына қол жеткізуге болады. Нәтижесінде адамдар интернетте шамамен 55 секунд оқиды. Сондықтан оқу мәдениетін дамыту - адами капиталдың сапасын арттырудың ұтымды тәсілі екені анық", - деп толықтырды мәжілісмен.

Оның айтуынша, АҚШ пен Еуропаның колледждері мен университеттерінде студенттер әр курста белгілі бір кітап немесе әдеби шығарма оқуға міндетті. Сондай-ақ оларға міндетті түрде оқылатын кітаптардың тізімі беріледі. Бұл процесс оқушылардың интеллектуалды дамуына, оқылған материалды түсіну деңгейін арттыруға бағытталған. Байтилесов оқу барысында студенттер өздерінің білімдері мен түсініктерін жетілдіретінін, берілген материалды жаттамай, өз идеяларын дәлелдеу және тұжырымдау дағдыларын дамытатынын атап өтті. 
Зерттеулер көрсеткендей, ата-аналардың оқығанын көретін балалар да осындай әдетті қалыптастырады. Қазақстанда ата-аналары кітап оқуды ұнататын оқушылардың үлесі (17%) әлемдік орташа көрсеткіштен (31%) екі есе дерлік төмен. Бұл ретте бұл көрсеткіштер төмендеуді жалғастыруда.

"Біз оқу мәдениетін қоғамда мүмкіндігінше сіңіру керек екенін есте ұстауымыз керек. Өткен жылы жіберілген депутаттық сұрау салуда мен осы сектордың жұмысын үйлестіруге және дамытуға жауапты орталық мемлекеттік органның құрылымдық функцияларын қайта қарауды ұсындым, алайда бүгінгі күні тиісті өзгерістер болған жоқ", – деді Байтілесов. 

Депутат ұсынды: 

• оқу мәдениетін арттыру үшін барлық оқу орындарында ғылыми негізделген оқу әдістерін насихаттау, кітап оқудың тиімді тәсілдерін жасайтын ресурстарды енгізу;
• ел тұрғындарының назарын кітап оқуға аудару үшін республикалық және өңірлік деңгейлерде тұрақты негізде оқу сағаттары мен апталарын ұйымдастыру;
• әкімдіктердің көмегімен тұрғындар арасында Оқу конкурстарын ұйымдастыру.