Қазақстанда маскүнем жасөспірімдер саны артып келеді

Соған қарамастан, Гүлнара Сәрсенбаева ел азаматтарының алкогольді тұтынуы туралы бірқатар мәліметтерді ұсынды. Мәселен, Республикалық психикалық денсаулық ғылыми-практикалық орталығының деректері бойынша 2025 жылғы 1 қаңтарға алкогольді тұтыну салдарынан сырқаттанушылықпен динамикалық БАҚЫЛАУДА 91 349 адам, ал 2024 жылғы 1 қаңтарға – 90 393 адам болған. Яғни, көріп отырғаныңыздай, көрсеткіштің өсуі байқалады.

"Оның ішінде: 76 175 ер адам, 15 174 әйел, 131 кәмелетке толмаған. Алкогольге тәуелділіктен барлығы 23 820 адам емделді, оның ішінде үш кәмелетке толмаған. 2024 жылдың қорытындысы бойынша мәжбүрлеп емдеуден 2 991 адам өтті, оның ішінде: 2 665 ер адам және 326 әйел", – деп хабарлады Денсаулық сақтау министрлігі департаментінің басшысы.

Сонымен қатар, ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы мінез-құлық қауіп факторларының әсерін бағалау үшін сұхбат алушыларға алкогольді тұтыну туралы сұрақ қойылған екі әлеуметтанулық зерттеу жүргізді. Бұл төрт жылда бір рет Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен бірлесіп жүргізілетін мектеп жасындағы балалардың (11-15 жас) денсаулық пен психикалық әл-ауқатқа қатысты мінез-құлқын (HBSC) ұлттық зерттеу туралы, онда балалар мен жасөспірімдер сауалнама арқылы олардың денсаулығына, мінез-құлқына және өмір сүру жағдайларына баға береді.

Қазақстанда алғашқы ұлттық мониторинг 2018 жылы өткізілді, 2022 жылы оған еліміздің барлық өңірлерінен 121 мектептен 8 528 оқушы қатысты.

"Зерттеу нәтижелері бойынша алкогольді тұтыну бөлігінде мыналар анықталды: жалпы балалардың 7% - ы өмір бойы 1-2 күн немесе одан да көп алкогольді ішкен. Бірдей жиіліктегі ұлдар мен қыздар алкогольді ішкенін хабарлады. Қартайған сайын өмір бойы алкогольді ішу тәжірибесі бар екі жыныстағы жасөспірімдердің үлесі артып, 15 жасқа қарай 11,4% - ға жетеді. Соңғы 30 күнде 1-2 күн және одан да көп ішімдік ішкені туралы хабарлаған жасөспірімдердің үлесі 3,5% құрады. 2022 жылы жасөспірімдер арасында алкогольді тұтыну 2018 жылмен салыстырғанда 3,5% - дан 7% - ға дейін өсті. Жалпы, жасөспірімдердің 4,6% – ы өмір бойы бір немесе одан да көп рет мас болған, ал 2,3% – ы соңғы 30 күнде, ұлдар арасында қыздарға қарағанда мас болу жиілігі жоғары", - деді Гүлнар Сәрсенбаева.

Өз кезегінде " салауатты өмір салтын ұстанатын ҚР азаматтарының үлесін бағалау. Әлеуметтанулық зерттеу – 2023 жыл" өңірлердің денсаулық сақтау басқармаларының көмегімен жылына бір рет жүргізіледі.

Денсаулық сақтау министрлігі департаментінің директоры түсіндіргендей, бұл кешенді индикатор тәуекел факторларының жиынтығы болып табылады, салауатты өмір салтын ұстанудың шартты сипаттамасы болып табылады және келесі компоненттерді қамтиды:

- темекі шегудің болмауы, көкөністер мен жемістерді тұтыну күн сайын кемінде 400 грамм,
- барабар физикалық белсенділік (аптасына кемінде 150 минут орташа немесе 75 минут қарқынды физикалық белсенділік),
- қалыпты (тәулігіне 5 грамнан жоғары емес) тұзды тұтыну,
– алкогольді тұтыну ерлер үшін аптасына 168 грамнан, әйелдер үшін 84 грамнан аспайды.

Барлығы 18 жастан асқан еліміздің барлық аймақтарында 13 555 респонденттен сұхбат алынды.

"Зерттеуге сәйкес, халықтың көпшілігі алкогольді қалыпты мөлшерде пайдаланады немесе мүлдем ішпейді – 98,3%. Сонымен қатар, қауіпті дозаларда алкогольдік ішімдіктерді тұтынудың таралуы жалпы халық арасында 1,7% құрады (ерлер арасында 2,7%, әйелдер арасында 0,7%. Қала тұрғындары арасында қауіпті дозада алкогольді тұтыну 1,7%, ауыл тұрғындары арасында 1,6% құрады. Қауіпті дозаларда алкогольді тұтынудың ең жоғары жиілігі 30-44 және 45-59 жастағы тұрғындар арасында жиі кездеседі – тиісінше 2,3% және 2,1%, 60 және одан жоғары жастағы адамдар арасында 1,1% – ға дейін төмендейді, жастар арасында бұл көрсеткіш 1% - "құрады", - деді Гүлнар Сәрсенбаева.