Қазақстанда педофилдердің ашық картасы жұмыс істейді - шындық па, әлде жалған ба?

Алайда, бұл мәлімдеме ішінара ғана дұрыс болды. Электрондық тізілім бар, бірақ ол "жақында" емес, 2016 жылы жасалған. Бас прокуратура оны Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің сайтындағы "геоақпараттық жүйелер" бөліміне орналастырды.

Карта кәмелетке толмағандарға (14 жасқа дейін) қарсы қылмыстары үшін сотталған және олар 18 жасқа толғаннан кейін жасалған адамдар туралы мәліметтерді ұсынады. Тізілімде қылмыскердің Тегі, Аты, туған күні, тіркеу мекен-жайы және фотосуреті көрсетілген. Ақпаратты сілтеме арқылы көруге болады.

Бас прокуратураның мәліметінше, 2024 жылға тізімде 406 адам болған. Педофилия үшін сотталғандардың ең көп саны Алматы облысында (44 адам), Астанада – 12 адам, Қарағанды облысында – 1 адам тіркелді.

Бас прокуратура бұрын балаларға қарсы жыныстық қылмыс жасаған қылмыскерлердің орналасқан жерін бақылау рецидивтердің алдын алуға және қоғамдық қауіпсіздік деңгейін арттыруға қабілетті деп санайды.

Көптеген елдерде, соның ішінде АҚШ, Канада, Австралия, Ұлыбритания, Ирландия және Жаңа Зеландияда жыныстық қылмыскерлердің қоғамдық дерекқорлары бар. Алайда олардың тиімділігі ғалымдар мен құқық қорғаушылар арасында пікірталас тақырыбы болып қала береді.

Кейбір зерттеулер жыныстық қылмыскерлерді міндетті түрде тіркеу тіркеуге жатпайтындармен салыстырғанда қайталану деңгейін төмендетпейтінін көрсетеді. Сыншылар мұндай тізілімдер стигматизацияға және әлеуметтік оқшаулануға әкелуі мүмкін деп санайды, бұл өз кезегінде қайталанатын қылмыстарға ықпал етуі мүмкін.

Мұндай тізімдерді қолдаушылар, керісінше, құқық қорғау органдарына бұрын сотталған адамдарды бақылауға көмектесетініне, сондай-ақ ықтимал қылмыскерлер үшін тосқауыл ретінде қызмет ететініне сенімді.

2021 жылы Қырғызстан билігі Қазақстанның тәжірибесіне сүйене отырып, осындай деректер базасын құру мүмкіндігін қарастырды.