Сенатор жол қозғалысы ережелерін бұзушыларға айыппұл төлеу бойынша Жеңілдіктерді алып тастауды ұсынды

Ол өзінің депутаттық өтінішін 2025 жылдың 13 ақпанында Сенатта премьер-Министрге жолдады. Марат Қожаевтың айтуынша, жол қозғалысы ережелерін жүйелі түрде бұзатын жүргізушілерде проблема бар. Олар ЖҚЕ бойынша емтиханды қайта тапсыруға жіберілмейді. Техникалық құралдар бұзушылық фактісін ғана тіркейді, бірақ жүргізушінің дайындық деңгейін және оның жолдағы өрескел бұзушылықтар мен қауіпті әрекеттерге бейімділігін бағалауға мүмкіндік бермейді.

Мысалы, көлік құралының жүргізушісі бір жылда 143 бұзушылық жасап, 3 млн теңгеден астам сомаға айыппұл төлеген жағдайлар бар. Және бұл оқшауланған жағдай емес. Алматыда ондай жүргізушілер бар, ал елімізде жүздеген, тіпті мыңдаған жүргізушілер бар.

"Автокөліктердің беделді маркалары мен жоғары сұраныстың нөмірлік белгілеріне сүйене отырып, біз, әдетте, жол ережелерін елемей, саналы түрде төтенше жағдайлар туғызатын, жолдарда қауіпті маневр жасайтын және қауіпсіздік ережелерін өрескел елемейтін ауқатты отбасылардан шыққан жастар туралы айтып отырмыз. Айыппұлдарды төлеу кезінде 50 пайыздық жеңілдікті пайдалана отырып, олар көшелерді жауапсыз және қауіпті ойындар алаңына айналдырып, заңды бұзуды жалғастыруда", – деді Марат Қожаев.

Ол тек айыппұлдар жолдарды тазарту үшін жеткіліксіз деп санайды. Бірқатар елдерде өз тиімділігін дәлелдеген қаскүнем бұзушыларға әсер етудің қосымша тетіктері қолданылады. Мысалы, Германияда айыппұл ұпайлары жүйесі бар. Ауыр бұзушылықтар жасаған жүргізушілерге ұпай беріледі. Олар жиналған кезде жүргізуші автоматты түрде көлік құралын басқару құқығынан айырылады. Францияда техникалық құралдармен тіркелген қайталама бұзушылықтар айыппұлдарға ғана емес, сонымен қатар жүргізуші куәлігінің қолданылуын белгілі бір мерзімге тоқтата тұруға әкеледі. Сингапурда айыппұл ұпайлары жүйесі құқық бұзушылар үшін жол қозғалысы ережелерін міндетті түрде қайталау курстарымен, сондай-ақ аса өрескел бұзушылықтар үшін автокөліктерді тәркілеумен біріктіріледі.

"Қазақстан бұл тәжірибені қабылдап, айыппұлдарды формальдылық ретінде қарастыратын қаскүнем бұзушылар үшін қосымша жазалау тетіктерін енгізуі керек", – деп атап өтті сенатор.

Ол ӘҚБтК-ге түзетулер енгізуді және мысалы, техникалық құралдармен тіркелген 10 және одан да көп бұзушылықтары бар жүргізушілер үшін ЖҚЕ бойынша теориялық емтиханды міндетті түрде қайта тапсыруды, сондай-ақ жүргізуші куәлігінен уақытша айыруға дейін камералармен тіркелген ЖҚЕ қайталап бұзғаны үшін жауапкершілікті қатаңдатуды ұсынды.

"Үшінші. Белгілі бір кезеңдегі бұзушылықтардың санын ескеретін бұзушылар үшін сараланған жаза тетігін әзірлеу және жүйелі бұзушылар үшін айыппұлдарды төлеу үшін 50 пайыздық жеңілдікті алып тастау керек",-деп қорытындылады Марат Қожаев.