Қазақстанда ауыр қылмыстар саны айтарлықтай төмендеді - ІІМ

Ведомство басшысы Ержан Сәденов елдегі қылмыстық ахуал туралы айтып берді. Ішкі істер министрі соңғы жылдары қабылданған кешенді шаралардың арқасында жағдай айтарлықтай жақсарып келе жатқанын атап өтті.

- Қылмыс 102 мыңға дейін немесе 11% - ға азайды. 2023 жылмен салыстырғанда абсолютті сандарда 2024 жылы 12 700-ге аз қылмыс тіркелді. Егер 90-шы жылдардан бастап есептелсе, онда қылмыс 200 мың тіркеуден асып түсті. Бірақ бұл шектеу емес. Нөлдік шекара бар,бұған ұмтыламыз, - деп атап өтті министр.

Тәуелсіздік жылдарында тарихи ең төменгі деңгейге жеткен қылмыс деңгейінің айтарлықтай төмендеуі байқалды. Статистика бұл үрдісті криминогендік жағдайдағы елеулі өзгерістерді көрсету арқылы растайды.

Төмендеу тонау, ұрлық, зорлау және кісі өлтіру сияқты ауыр қылмыстарға қатысты. Деректерге сүйенсек, 1997 жылы 2594 адам өлтірілген, өткен жылдың қорытындысы бойынша - 565 адам.

Атыс қаруымен жасалған қылмыстар әрқашан қоғамдық қауіпсіздікке ерекше қауіп төндірді. Егер шамамен 30 жыл бұрын мұндай қылмыстардың саны жылына 1,5 мыңға жетсе, өткен жылы мұндай фактілер 118-ге дейін қысқарды.

1992 жылы Қазақстанда осындай 18928 қылмыс тіркелді, ал 1994 жылы осындай фактілер саны 24712-ге жеткен кезде шарықтау шегі болды. Бұл кезең құқық қорғау органдары үшін ең қиын кезеңдердің біріне айналды, онда қылмыстық топтар белсенді жұмыс істеді және олармен күресу айтарлықтай күш-жігерді қажет етті. Алайда, соңғы жылдары олардың санын едәуір азайтуға мүмкіндік туды. 2024 жылы адамдар тобы жасаған қылмыстардың саны 5588 құрады, бұл 4,5 еседен астам төмендегенін көрсетеді.

Сонымен қатар, министр қылмыс қазіргі заманғы сын-қатерлер мен технологияларға бейімделе отырып өзгере бастағанын атап өтті. Жаңа және тез дамып келе жатқан түрлердің бірі киберқылмыс болды.

- Алаяқтық таралуда. Олар барлық қылмыстардың 42% құрайды. Пайдаға ұмтылған адамдар ақшаны күмәнді инвестициялар мен пирамидаларға салады. Негізгі себептері халықтың қаржылық сауаттылығының нашарлығы, азаматтардың полицияға кеш жүгінуі. Бұл көптеген елдерге тән, - деді ІІМ басшысы.

Ержан Сәденов ІІМ алдын алуды жақсарту және халықтың хабардарлығын арттыру бойынша шаралар қабылдай отырып, осы қауіппен белсенді күресіп жатқанын атап өтті.

Отырыста Қоғамдық кеңестің атқарған жұмыстары да қаралды. Қазіргі құрамдағы кеңес үш жылдан бері жұмыс істеп келеді. Осы уақыт ішінде ішкі істер органдарының қызметін жақсарту саласында көптеген маңызды қадамдар жасалды.

Жалпы, құқық қорғау органдары мен азаматтық қоғамның өзара іс-қимылы елдегі қауіпсіздікті қамтамасыз етуде және құқықтық тәртіпті нығайтуда шешуші рөл атқаратынын атап өтеміз. Тек бірлескен күш-жігермен ғана қылмысқа қарсы күресте және азаматтардың құқықтық сана деңгейін арттыруда тұрақты нәтижелерге қол жеткізуге болады.