Қазақстандағы жұмыссыздықтың нақты деңгейі ресми деңгейден едәуір жоғары – депутат

Оның айтуынша, жұмыссыздыққа жауапты министрліктердің қазіргі әрекеттері Елеулі сұрақтар туғызады.

"Соңғы 15 жылдағы жұмыссыздықтың объективті деңгейін саналы түрде төмендету Үкіметтің 4-5% тұрақты төмен деңгейін статус-кво ретінде қабылдауына әкелді. Мұндай жағдай еңбек нарығындағы нақты көріністің бұрмалануына және соның салдарынан халықты жұмыспен қамту бағдарламаларының тиімсіздігіне әкеледі. Бүгінгі таңда тәуелсіз сарапшылар жұмыссыздықтың нақты деңгейі айтарлықтай жоғары және кем дегенде 12% немесе шамамен 1 миллион адамға жетеді деп мәлімдейді", - деді депутат.

Дамыған елдерде, оның айтуынша, жұмыссыздық статистикасы объективті критерийлерге негізделген және нақты жұмыссыздық деңгейі жасырын емес.

"Бірақ бізде жұмыссыздық туралы түбегейлі өзгеше көрініс бар. Менің ойымша, сандардағы алшақтық елдегі ресми статистиканы есептеудің дұрыс емес әдіснамасына байланысты. Жұмыспен қамтылғандар қатарына қоғамдық жұмыстарға уақытша жұмысқа орналастырылған маусымдық жұмысшылар, сондай-ақ тұрақты табысы жоқ 2 млн-ға жуық өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар кіреді. Бұл ретте ЖОО мен колледж түлектерінің 40% - ы бітірудің бірінші жылында жұмыс таппайды, ал 60% - ы мамандығы бойынша жұмыс істемейді", - деп жалғастырды Бейсенбаев.

Сонымен қатар, оның айтуынша, жалақының көп бөлігі "көлеңкеде", бұл зейнетақы аударымдары мен медициналық көмекке қиындық тудырады.

"Мәселен, 1 млн-нан астам азаматтың зейнетақы жинақтары жоқ, ал 3,5 млн азамат жұмыс орны бойынша МӘМС жүйесіне аударым жасамайды. Неліктен? Олар мемлекеттік органдардың есебінен тыс кездейсоқ жұмыс арқылы ақша табады. Бұл іс жүзінде экономикалық белсенді халықтың төртінші бөлігі. Мұндай жағдай еңбек нарығындағы нақты көріністің бұрмалануына және соның салдарынан халықты жұмыспен қамту жөніндегі бағдарламалардың тиімсіздігіне алып келеді", - деді мәжілісмен.

Осыған байланысты, ол лайықты табыс деңгейімен ұзақ мерзімді және тұрақты жұмыспен қамтуға жағдай жасауға бағытталған кешенді стратегияны қабылдауды ұсынады; нақты жұмыспен қамту жағдайын көрсететін деректерді жинау мен талдаудың нақты әдістерін әзірлеу. Сондай-ақ, МӘМС жүйесінен тыс 3,5 млн адамды, зейнетақы жарналары жоқ 1 млн-ға жуық адамды, 2 млн өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды, NEET санатындағы 400 мыңға жуық жастарды жүйелі түрде пысықтап, "Ақтау" ұсынылады, бұл олардың көлеңкелі экономикадан шығуын қамтамасыз етеді.