"Жыл оңай болмайды": бюджеттік-салықтық реформалар жобасы сарапшылармен талқыланды

Кеңес отырысына Қаржы министрі Мәди Такиев, Ұлттық Банк төрағасының орынбасары Ақылжан Баймағамбетов, Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмірин және 20 – дан астам сарапшы, оның ішінде ірі қаржы, инвестициялық, талдамалық және консалтингтік ұйымдардың, Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы кеңесінің, "Атамекен"ҰКП басшылары қатысты.

Қатысушылар бюджет кірістілігін арттыру шараларын талқылады. Атап айтқанда, жаңа Салық кодексін әзірлеу шеңберінде ұсынылған жаңа және қазірдің өзінде ұсынылған шаралар кешені. Қатысушылардың көпшілігі қолданыстағы бірқатар салық жеңілдіктерін алып тастау, банктер мен қаржы ұйымдары үшін корпоративтік табыс салығының (КТС) мөлшерлемесін көтеру, мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша сыйақыларға салық салуды енгізу мерзімдерін 2030 жылдан 2026 жылға ауыстыру, ойын бизнесіне салық салуды қайта қарау бойынша кодекстің жаңа редакциясында ұсынылған өзгерістермен келісті. Бұл шаралар бюджетке түсетін түсімдердің кірістілігін 1 трлн теңгеден артық арттыруға арналған.

Сонымен қатар, бұл өзгерістер бюджеттің шығыстары мен кірістері арасындағы алшақтықты жабу үшін жеткіліксіз, өйткені бюджетке жыл сайынғы жүктеме артып, әлеуметтік шығындар өсуде, ал экономиканың нақты секторын дамыту бюджет шығыстарының 10% - дан азын құрайды.

Кездесуге қатысушылар ақша-несие және фискалдық саясат арасындағы теңгерімсіздікті теңестіру және салық салу жүйесінің тиімділігін арттыру бойынша өз пікірлері мен ұсыныстарын білдірді.

"2025 жыл Қазақстан үшін қиын болады. Біз алдыңғы жылдары кейінге қалдырылған ұзақ уақытқа созылған реформаларды қабылдауға мәжбүр боламыз. Бұл мемлекет өзінің әлеуметтік міндеттемелерін орындауды жалғастыра алатындай бағаларды нарықтық жағдайға келтіру. Біз, өкінішке орай, қазір салық жағдайын түзету, оларды басқаруды жақсарту, тіпті тарифтерді қайта қарау үшін бірқатар танымал емес реформаларды қабылдауымыз керек. Ең бастысы, біз мұны Ұлттық қорды сақтау үшін емес, экономика нарықтық болып қалуы үшін жасауымыз керек. Жаңа Салық кодексі, біз бүгін талқылаған ұсыныстардың бір бөлігі жақын арада көпшілікке қол жетімді болады. Баршаңызды өз пікіріңізді білдіруге шақырамын", - деді" NAC Analytica " ҚҚ (NU) басқарма төрағасы Расул Рысмамбетов.

Экономист Ғалымжан Айтқазиннің пікірінше, қазір қарастырылып отырған Салық кодексі, ең алдымен, елдің болашағы үшін өте маңызды.

"Әрине, көптеген ұсыныстар бар, мысалы, салықтық әкімшілендіруді жақсарту, салық ставкаларын көтеру немесе төмендету және т.б. осыған байланысты бізге халқымыздың болашағын жақсартуға ықпал ететін шешімдер қажет. Бүгінгі кездесулердің маңыздылығы осы", – деп атап өтті ол.

Қазақстан Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетінде 2024 жылғы 20 желтоқсанда Салық кодексіне өзгерістер енгізуге қатысты түсініктемелер берілді.