Барлық мигранттарды "бір терезе" арқылы: Қазақстанда мигранттарды қалай анықтап, қадағалайтын болады

Жүйелерді синхрондау

Жауапта 2024 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша 292,2 мыңға жуық еңбек мигранттары жергілікті атқарушы органдардың рұқсатымен жұмыс істейтіні атап өтілді. Келешекте шетелдіктердің болуын бақылау және олардың нақты санын қадағалау үшін иммигранттарды биометриялық сәйкестендіру және таңбалау жүйесі әзірленетін болады.

"2025 жылы көші-қон полициясының жаңа ақпараттық жүйесін өнеркәсіптік пайдалануға енгізу жоспарлануда, оның мақсаты оны тиісті мемлекеттік органдардың дерекқорларымен интеграциялау болып табылады. Ал көші-қон процестерін тиімді басқару үшін 2023-2027 жылдарға арналған көші-қон саясатының Тұжырымдамасы бекітілді. Ол елге білікті мамандарды тартуға, шетелде жұмыс істейтін қазақстандықтардың құқықтарын қорғауға, өңірлер арасындағы демографиялық теңгерімсіздікті жоюға, көші – қон саясатын жалпы жаңартуға бағытталған", - деді Бектенов.

Сондай-ақ, министрлер кабинетінің басшысы ішкі еңбек нарығын біліктілігі жоқ шетелдік жұмыс күшінен қорғау үшін квота тетігі қолданылатынын атап өтті. Осы рұқсаттар еңбек мигранттарына олардың Қазақстан аумағында болуының заңдылығын растайтын құжаттарды көрсеткен және рұқсат алуға өтініште көрсетілген кезең үшін жеке табыс салығы бойынша аванстық төлем жасаған кезде ғана берілетін болады. Ал еңбекші-мигранттың рұқсатының ең ұзақ қолданылу мерзімі он екі айдан аспауға тиіс.

Қазіргі уақытта шетелдіктердің келуін бақылауды ішкі істер органдары көші-қон полициясының ақпараттық жүйесі арқылы жүзеге асырады. 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап 553 мың шетелдік дактилоскопиялық тіркеуден өтті. Сонымен қатар, ІІМ биометриялық сәйкестендіру және таңбалау жүйесін әзірлеуде. Қазіргі уақытта портал жұмыс істейді migration.enbek.kz келу мақсатына қарамастан, Қазақстанға келетін шетелдік азаматтардың бірыңғай есебін, сондай-ақ көші-қон ағындарының мониторингі мен бақылауын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Порталды толықтыру бойынша жұмыстар кезең-кезеңмен жүргізілуде.

Адам саудасы және туристік карта

Жауапта премьер-министр елімізде адам саудасына қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша уәкілетті мемлекеттік органдардың тиімді өзара іс-қимылына мүмкіндік беретін жеткілікті заңнамалық база құрылғанын хабарлады. Мұндай қылмыстар үшін мүлікті тәркілеу және 18 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі қылмыстық жауапкершілік қарастырылған. Бұл ретте Тараптардың бап бойынша татуласу мүмкіндігі алынып тасталды. Сонымен қатар, 2024 жылдың 5 шілдесінде "адам саудасына қарсы іс-қимыл туралы"алғашқы арнайы заң қабылданды. Қылмыстық кодекске Адам саудасына байланысты қылмыстардың жаңа санаты және "сексуалдық сипаттағы қызметтер" деген жаңа ұғым, оның ішінде нақты уақыт режимінде Интернет арқылы қашықтан енгізілді. Бұдан басқа, куәліктерді немесе өзге де ресми құжаттарды қолдан жасағаны, сондай-ақ оларды өткізгені немесе пайдаланғаны үшін қылмыстық жауаптылық күшейтілді.

Бектенов депутаттардың иммигранттармен ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жоқ деген шағымына да жауап берді. Оның айтуынша, Қазақстанның барлық әуежайлары мен вокзалдарында шетелдіктердің елде болу шарттары, сондай-ақ шақыруларды ресімдеу, визаларды алу, олардың қолданылу мерзімін ұзарту және қысқарту ережелері туралы ақпараты бар ақпараттық дүңгіршектер бар.

"Қазіргі уақытта ІІМ шекара қызметімен бірлесіп шекаралық бақылау кезінде тапсырылатын "туристік карта" мәселесін пысықтауда. Карточкада көп тілді порталға (қазақ, орыс, ағылшын және қытай тілдерінде) сілтеме жасай отырып QR-кодты мынадай ақпаратпен көрсету көзделеді: полицияға шұғыл жүгінуге арналған "102" мобильдік қосымшасы, қайта тіркеу қағидалары және көші-қонды бақылау талаптары туралы өтініш; такси қызметтері мен қосымшаларының тізімі, мобильдік операторлар туралы ақпарат SIM картасының орташа құны. Сондай – ақ туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін мемлекеттік органдардың байланыстары", - деп түсіндірді министрлер кабинетінің басшысы.