Қазақстанда есірткі курьерлері үшін жаза жеңілдетіледі: Сенат заңнамаға енгізілген түзетулерді мақұлдады

Сенатор Советбек Медебаев атап өткендей, қазіргі уақытта есепте тұрған нашақорлардың саны 18,2 мың адамнан асады, оның ішінде 1,5 мыңнан астам әйел және 60-қа жуық кәмелетке толмаған. Ішкі істер органдары ағымдағы жылдың 11 айында 7 мыңнан астам қылмыстық есірткі құқық бұзушылығын анықтады. Синтетикалық есірткіні алу 45% - ға өсті.

"Бүгінде героинге тәуелділер сирек кездеседі. Медициналық мекемелерге негізінен "синтетикаға" тәуелді, ауыр жағдайда, терең психоздармен және орталық жүйке жүйесінің органикалық зақымдануларымен келеді, өйткені "синтетика" тәуелділікті тудырады және денені бірінші қолданғаннан бастап бұзады. Синтетикалық препараттардың таралуы жоғары рентабельділік пен өндірістің салыстырмалы жеңілдігіне байланысты танымал бола түсуде",-деді Советбек Медебаев.

Ол есірткі сатушының портреті айтарлықтай өзгергенін атап өтті. Бұл, әдетте, 16-30 жас аралығындағы гүлденген отбасылардан шыққан жастар. Бұған есірткі құқық бұзушылық жасағаны үшін ұсталған не бас бостандығынан айыруға сотталған осындай жастардың ата-аналарының депутаттарына өтініштер санының артуы да дәлел бола алады.

Есірткі бизнесін ұйымдастырушылар мен курьер қызметін атқаратындар үшін жазаны саралау мақсатында қылмыстық кодексте жастар үшін жауапкершілікті жұмсарту және өмір бойына бас бостандығынан айыру мерзімін ұзарта отырып, ұйымдастырушылармен күреске назар аудару ұсынылады.

ҚР ҚК-нің 297-бабында есірткі құралдарын, психотроптық заттарды, олардың аналогтарын: 5-тен 8 жылға дейін (бұрын 5-тен 10-ға дейін), 6-дан 10-ға дейін (бұрын 6-дан 12-ге дейін) және 7-ден 12 жылға дейін заңсыз сатып алу, сақтау, өткізу, жөнелту не өткізу үшін мерзімдер өзгертілді (бұрын 10-нан 15-ке дейін). Аталған қылмыстар құрамы үшін көзделген қосымша жаза ҚР ҚК 297-бабының барлық бөліктерінде сақталатын мүлікті тәркілеу болып табылады.

ҚР ҚК есірткі құралдарын, психотроптық заттарды, олардың аналогтарын өткізу мақсатында заңсыз дайындау, қайта өңдеу, өндіру үшін жауапкершілікті белгілейтін 297-1-баппен толықтырылады.

Ол жазаны қарастырады:

* мүлкі тәркіленіп, 5 жылдан 10 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру түрінде (ҚР ҚК 297-1-бабының 1-бөлігі);

* ірі мөлшерде жасағаны үшін-мүлкі тәркіленіп 6 жылдан 12 жылға дейін (ҚР ҚК 297-1-бабының 2-бөлігі);

* 1 немесе 2-бөліктерде көзделген әрекеттерді жасағаны үшін

1) алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобы;

2) бірнеше рет;

3) есірткі құралдарына, психотроптық заттарға, олардың аналогтарына қатысты аса ірі мөлшерде – мүлкі тәркіленіп, 10 жылдан 15 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру.

Сондай-ақ, ҚР ҚК-нің 297-1-бабында қызметтік жағдайын пайдалана отырып қылмыс жасаған лауазымды адамдар үшін неғұрлым қатаң қылмыстық жауаптылық шараларын, сол сияқты есірткі, психотроптық заттарды, олардың аналогтарын заңсыз өндіруді 15 жылдан 20 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру не өмір бойына бас бостандығынан айыру түріндегі жаза белгілей отырып енгізу ұсынылады.

Бұдан басқа, қылмыстық топ құрамында есірткі заттары бар және аса ірі мөлшерде өсіруге тыйым салынған өсімдіктерді заңсыз өсіргені үшін қылмыстық жауаптылықты көздеу ұсынылады (ҚР ҚК 300-бабы). Заңда ҚР ҚК 301-бабын толықтыру арқылы ел ішінде заңсыз айналым және күшті әсер ететін заттар өндірісі үшін жауапкершілік белгілеу көзделеді (қазір олардың контрабандасы ғана қудаланады). Прекурсорлар мен күшті әсер ететін заттардың кең заңды айналымын ескере отырып, олардың айналым ережелерін бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілікті қосу ұсынылады (ҚР ҚК 303-бабы).

"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Кодексте күшті зат ұғымы енгізіледі. Психоактивті заттарға тәуелділіктің алдын алу мақсатында есірткі құралдарын, психотроптық заттарды, олардың аналогтарын, сондай-ақ күшті әсер ететін заттарды медициналық емес тұтынуға тыйым салу белгіленеді. Сонымен қатар, психоактивті заттарды қолданумен байланысты психикалық, мінез-құлық бұзылыстары (аурулары) бар адамдардың бірыңғай электрондық деректер банкі енгізіледі.