Судың 46% - ы Қазақстанға көрші елдерден келеді-мәжілісмен

Жаңа Су кодексінің жобасы Мәжілісте пленарлық отырыс барысында бірінші оқылымда қаралды.

Нұржан Әшімбетов өз сөзінде су тапшылығы мен климаттың өзгеруі жағдайында су қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері көптеген елдер үшін өзекті болып отырғанын айтты. Атап айтқанда, Қазақстан үшін бұл мәселе өмірлік маңызды болды және болып қала береді, өйткені судың жартысына жуығы, яғни шамамен 46% - ы іргелес мемлекеттерден келеді. Бұл тұрғыда Су кодексінің жаңа редакциясын әзірлеу уақтылы және негізделген.

"Менің көптеген әріптестерім атап өткендей, қарастырылып отырған Су кодексінің жобасы қолданыстағы жобадан айырмашылығы суды үнемдеу мәселелерін бірінші орынға қояды. Суды пайдаланудың бұл аспектісін Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше рет көтерген, оның ішінде өткен жылдары су саласына қатысты бірқатар тапсырмалар берілген. Олардың көпшілігі, атап айтқанда, суды ұқыпты тұтыну мәдениетін қалыптастыру, су үнемдеу технологияларын енгізу, бүкіл сала үшін цифрлық платформа құру және гидротехникалық құрылыстардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету кодекстің жобасында көрініс тапты", – деді Нұржан Әшімбетов.

Су кодексінің ұсынылған нұсқасында сумен жабдықтау және су бұру саласындағы мәселелерді реттеуде бірқатар жаңалықтар қарастырылған. Мысалы, бес жылда бір рет орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне техникалық аудит жүргізу. Осындай рәсімнің нәтижелері бойынша сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің нақты техникалық және технологиялық жай-күйі бағаланады және күрделі жөндеу, реконструкциялау, жаңғырту және (немесе) жаңа технологияларды енгізу қажеттігі туралы шешім қабылданады.

Қолданыстағы су кодексінен келесі маңызды айырмашылық өнеркәсіптік су тұтынушылардың айналымдағы немесе қайталанатын сумен жабдықтауға ауысуына қатысты.

"Менің ойымша, жобада кәсіпорындардың сумен жабдықтаудың тұйық цикліне біртіндеп көшуі үшін жеткілікті уақыт кезеңі қарастырылған. Бұл өзгерістер орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін тиісті жағдайда ұстауға ғана емес, сонымен қатар экономика салаларының су алуын қысқартуға да ықпал ететін болады. Елді мекендерді техникалық сумен жабдықтау жүйелері бойынша депутаттар ұсынған түзетулер маған ерекше әсер етеді. Бұл ауыз суды техникалық мақсатта пайдалану мүмкіндігін болдырмайды", – деді ол.

Бұл түзетулерді үкімет қолдады. Оларды іске асыру мақсатында жергілікті атқарушы органдардың құзыретін елді мекенді сумен жабдықтаудың техникалық жүйелерін салуға және пайдалануға жеке инвесторларды тарту жөніндегі жұмысты ұйымдастыру мәселелерімен толықтыру ұсынылды.

Оның пікірінше, әкімдіктер халықтың шаруашылық қажеттіліктері үшін сумен қамтамасыз ету мәселелерін толыққанды шешу үшін дербестігі мен мүмкіндігіне ие болуы тиіс.

"Бұл елді мекендерді техникалық сумен жабдықтау жүйесін ұйымдастырудағы маңызды және қажетті түзетулер деп санаймын, бұл ауыз суды техникалық мақсатта кеңінен пайдалануды болдырмайды", – деп қосты депутат.

Тұтастай алғанда, Су кодексінің жобасы су ресурстарын пайдаланудың қазіргі тәсілін тұжырымдамалық түрде өзгертуді көздейді, бұл қазіргі заманғы шындықтар мен сын-тегеуріндерге сәйкес келеді.

Депутат әріптестерін ҚР Су кодексінің жобасын қолдауға шақырды.