Қазақстанда Прокуратура күні атап өтіледі

Қазақстан прокуратурасының тарихы 1922 жылы басталды. Сол кезде Қазақ АССР-де 2-ші сайланған Қазақ Орталық Атқару Комитетінің III сессиясының қаулысымен "прокурорлық қадағалау туралы ереже"бекітілді.

1936 жылы Қазақ АССР одақтас республика мәртебесін алды, сол жылы Әділет Халық Комиссариаты мен прокуратураны бөлу туралы бұйрық шығарылды, ол тікелей КСРО прокурорына бағынышты болды. Сол кезеңдегі одақтас республикалар прокуратурасының негізгі міндеттерінің бірі, қазіргідей, қылмысқа қарсы күрес болды. Алайда, бұл ретте Қазақ КСР прокуратурасының қызметкерлері негізсіз қуғын-сүргінге ұшыраған азаматтар бойынша қылмыстық істерді қайта қарау бойынша үлкен жұмыс атқарды және оларды оңалту үшін көп күш жұмсады.

1991 жылғы 6 желтоқсанда Қазақстан Тәуелсіздігі жарияланғанға дейін Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі қадағалау ведомствосын заңдардың орындалуын жоғары қадағалау органы Жоғарғы Кеңеске есеп беретін қаулы қабылдады. Дәл осы күн прокуратура қызметкерлері үшін кәсіби мерекеге айналды.

Қазақстан Тәуелсіздігінің бүкіл тарихында "прокуратура туралы" Заңға әр уақытта көптеген түзетулер мен толықтырулар енгізілді. 1995 жылы ел Конституциясының қабылдануы ерекше маңызды. Ол президенттік басқару формасы бар мемлекетке тән маңызды сәттерді, атап айтқанда, прокуратураның Мемлекет басшысына тікелей бағынуын, оның басқа мемлекеттік органдардан тәуелсіздігін, сондай-ақ Бас прокурорға бағынатын жоғары қадағалау органдарының бірыңғай орталықтандырылған жүйесін бекітті.

Қазіргі уақытта Қазақстан прокуратурасының жұмысы қылмыстық-құқықтық саланың барлық циклін қамтиды. Ведомство қызметкерлері қоғамдағы әлеуметтік-саяси тұрақтылықты нығайтудың, азаматтардың еңбек және экономикалық құқықтарын қорғаудың маңызды бағыттарына ерекше назар аударады.

Бұдан басқа, прокурорлар жедел-іздестіру қызметінде, сотқа дейінгі тергеуде және сотта айыптауды қолдауда заңдылықты қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, прокурорлар жедел-тергеу топтарын құрып, оларды басқара алады, істі өздері тергей алады. Прокуратураның тағы бір функциясы-күшіне енген сот үкімдерінің заңдылығын қадағалауды жүзеге асыру, қылмыстық жазаларды орындау, бас бостандығынан айыру орындарындағы адамдардың құқықтарын сақтау, жазасын өтеген адамдарды пробациялау және қайта әлеуметтендіру.

Прокурорлық қадағалаумен қоғам өмірінің барлық маңызды аспектілері қамтылған. Елдегі тұрақтылық пен азаматтарымыздың әл-ауқаты көбінесе прокурор жұмысының тиімділігіне байланысты. Осы қадағалау органының алдында қандай жаңа міндеттер мен сын – қатерлер тұрса да, Қазақстан Республикасының прокуратурасы мемлекеттің негізгі құқық қорғау органы болып қала берді және болып қала береді, оның басты функциясы-бүкіл ел аумағында заңдылық пен құқықтық тәртіпті нығайтуға қамқорлық жасау.