2024 жылы әлеуметтік төлемдерге 1,5 триллионнан астам теңге бөлінді

Оған ҚР Президенті Әкімшілігінің, ҚР Білім министрлігінің, ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің өкілдері қатысты. Кездесу барысында қиын өмірлік жағдайдың деңгейін анықтау және Балалы отбасыларға әлеуметтік қолдау шараларын көрсету мәселелері талқыланды.

Министр мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінің деректері негізінде әлеуметтік әл-ауқат деңгейін айқындауға және мұқтаж азаматтарға мемлекеттік қолдау шараларын жедел проактивті форматта көрсетуге мүмкіндік беретін отбасының цифрлық картасының мүмкіндіктерін көрсетті.

"Қазіргі уақытта әлеуметтік саясат, оның ішінде ана мен баланы қолдау жөніндегі саясат бірнеше орталық мемлекеттік органдарда қалыптасып, Жергілікті деңгейде іске асырылуда. Біздің басты міндетіміз – отбасының жағдайын жақсарту және өмір сүру сапасын арттыру", - деп атап өтті Светлана Жақыпова.

Кездесуге қатысушылардың балалары бар отбасыларға әлеуметтік көмек пен әлеуметтік сақтандырудың кешенді моделі туралы ҚР ЕХӘҚМ әлеуметтік көмек департаментінің директоры Асқар Аймағамбетов хабарлады. Оның айтуынша, қазіргі уақытта балалары бар 2 млн-ға жуық қазақстандық отбасы республикалық бюджеттен берілетін жәрдемақылармен және отбасының табысына қарамастан тағайындалатын Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін әлеуметтік төлемдермен қамтылған. Ағымдағы жылы осы мақсаттарға 1,5 трлн теңгеден астам қаржы бөлінді (оның ішінде республикалық бюджеттен 750 млрд теңге, мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан 807 млрд теңге).

"Егер базалық деңгейде мемлекет жұмыс істейтін және жұмыс істемейтін ата-аналарға республикалық бюджет қаражаты есебінен бала тууға арналған біржолғы жәрдемақыға кепілдік берсе, онда жұмыс істемейтін ата-аналарға бала бір жарым жасқа толғанға дейін оның күтімі бойынша ай сайынғы жәрдемақы көзделген. Осы жәрдемақы түрлерінің мөлшері туылған баланың кезектілігіне байланысты сараланған түрде белгіленеді. Бұл мөлшерді анықтау жәрдемақы алушылардың құрылымының өзгеруіне әсер етті. Осылайша, 4 және одан да көп бала тууға жәрдемақы алушылардың үлесі 2013 жылғы 12,7% - дан 2024 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша 32,4% - ға дейін өсті. Сол сияқты, егер 2013 жылы 4 және одан да көп бала күтімі бойынша жәрдемақы алушылардың үлесі 17,6% болса, онда 2024 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша 35% - ға дейін құрайды. Осылайша, әрбір үшінші бала көп балалы отбасында туады", - деді Асқар Аймағамбетов.

Жұмыс істейтін ата-аналар үшін МӘСҚ-дан төленетін әлеуметтік төлемдердің екі түрі көзделген: жүктілік және босану, сондай-ақ бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі бойынша табысынан айырылу жағдайы бойынша.

Бұдан басқа, 1,5 жасқа толғанға дейін бала күтімімен айналысатын әйелдерге орташа айлық табыстың 10% мөлшерінде міндетті зейнетақы жарналарын субсидиялау көзделген.

Мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларды қолдау үшін мүгедек баланы кәмелетке толғанға дейін тәрбиелеушіге жәрдемақы көзделген (жәрдемақы мөлшері 1,61 ПМ – 69 886 теңге). 1 қарашадағы жағдай бойынша 77,3 млрд теңге сомасына 109 мыңнан астам адам жәрдемақы алды. 2024 жылы бұл мақсаттарға барлығы 91 млрд теңге қарастырылған.

Бүгінгі таңда 585 мыңнан астам отбасы көп балалы отбасылар үшін жәрдемақы алушылар болып табылады, олардың мөлшері балалар санына қарай анықталады. Жәрдемақы төлеудің қолданыстағы тетігін енгізу 2019 жылғы 252 мың отбасыдан 2024 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша 585 мың отбасына дейін алушылар санының 2 еседен астам өсуіне негіз болып табылады.

Әлеуметтік кодекс шеңберінде "Алтын алқа" алқасымен марапатталған, 7 және одан да көп бала туып, тәрбиелеген аналарға арналған жәрдемақы мөлшері ұлғайтылды. Айта кету керек, 2019 жылмен салыстырғанда осы жәрдемақыны алғаш тағайындалған алушылардың саны оң динамикаға ие. Мәселен, егер 2019 жылы 6 900 адам тағайындалса, 2023 жылы 11 762 әйелге.

Осылайша, біздің елімізде кәмелетке толмаған балаларды тәрбиелеп отырған көп балалы аналар бір мезгілде бірнеше төлем алуға құқылы.

Сонымен қатар, жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету және халықтың табысын арттыру Еңбек министрлігі жұмысының негізгі бағыттары болып табылады.

"Жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау мақсатында мемлекет жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларын іске асыруда, олар: кәсіптік оқыту, кәсіпкерлік бастамаға жәрдемдесу, халықтың әлеуметтік осал топтарын жұмысқа орналастыру үшін субсидияланатын жұмыс орындарын құруды қамтиды. Ағымдағы жылы бекітілген өңірлік жұмыспен қамту карталары шеңберінде 2024 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша көп балалы отбасылардан 31,1 мыңнан астам адам жұмысқа орналастырылды. Естеріңізге сала кетейік, "Бастау Бизнес" жобасы бойынша оқудан өткен адамдарға халықтың әлеуметтік осал топтары арасынан 400 АЕК (1 476 800 теңге) мөлшерінде жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға гранттар беріледі. 1 қарашадағы жағдай бойынша берілген 8 941 гранттың 63,2% - ы көпбалалы отбасыларға берілді", - деді Асқар Аймағамбетов.