Қазақстанда суррогат ана болу қызметіне жүгінген ерлі-зайыптылардың міндеттері қандай

Қазақстанда суррогат ана болу заңдастырылған. Сурмаманың қызметтерін пайдаланғысы келетін ерлі-зайыптылар нотариалды куәландырылған шартты рәсімдеуге міндетті.

"Суррогат ана болу көмекші репродуктивті технологиялар әдістерінің бірі ретінде Қазақстан Республикасының "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" кодексімен және "неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Кодексімен (бұдан әрі-кодекс) реттеледі. Кодекстің 9-тарауына, 54-бабының 1-тармағына сәйкес суррогат ана қызметтерін пайдаланудың негізгі қағидалары, талаптары мен шарттары баяндалған. Соған сәйкес суррогат ана болу шарты Қазақстан Республикасы азаматтық заңнамасының талаптарын сақтай отырып, жазбаша нысанда жасалады және міндетті нотариаттық куәландыруға жатады", — деп атап өтті министрлікте агенттіктің ресми сұрау салуы бойынша.

Ведомствоның мәліметінше, қорытындының бір данасы суррогат ана болу туралы нотариат куәландырған шартқа қоса беріледі және мәміле жасалған жерде сақталады. Егер суррогат ана тіркелген некеде тұрған жағдайда, шарт жасасу кезінде жұбайының жазбаша келісімі қажет, ол да нотариуста куәландырылуға тиіс. Ерлі-зайыптылар мен суррогат ана арасындағы келісім негізінде ғана медициналық тұжырымдама жасалады.

Суррогат ана болу шартын медициналық ұйымдардың мамандары жасамайды. Тиісінше, медицина қызметкерлері шарттың мазмұны мен талаптары үшін, оның ішінде екі тараптың құқықтары мен міндеттері үшін жауап бермейді. Бұл ретте суррогат ана саласында қосымша қызметтер көрсетуді жүзеге асыратын агенттіктердің қызметі медициналық қызметтерге жатпайды және тиісінше Денсаулық сақтау министрлігінің құзыретіне кірмейді.

Заңға сәйкес, сурмаманың қызметтерін пайдалануды таңдаған ерлі-зайыптылар:

1) суррогат ананың медициналық тексеруден өтуіне байланысты шығыстарды төлеуге міндетті;
2) қосалқы репродуктивті әдістер мен технологияларды қолдануға байланысты шығыстарды төлеуге міндетті;
3) дәрігерлерге физикалық, психикалық денсаулық туралы медициналық қорытынды және медициналық-генетикалық зерттеп-қарау нәтижелері ұсынылсын;
4) суррогат анаға жүктілік, босану кезеңінде және босанғаннан кейін 56 күн ішінде, ал жүктілік пен босануға байланысты асқынулар болған жағдайда 70 күн ішінде медициналық қызмет көрсету шығындарын төлеуге міндетті.

Босанғаннан кейін суррогат ана баланы онымен келісім жасасқан жұбайларына беруге міндетті. Заңға сәйкес олардың есімдері баланың туу туралы куәлігінде көрсетілген. Ерлі-зайыптылар баладан бас тартқан жағдайда, ол өз қалауы бойынша босанған әйелмен бірге қалуы мүмкін.

"Суррогат анамен шарт жасасқан ерлі-зайыптылар (тапсырыс берушілер) баладан бас тартқан жағдайда, ана болу құқығы суррогат анада өз қалауы бойынша қалады. Ал ол бас тартқан жағдайда бала мемлекеттік қамқорлыққа беріледі. Ерлі — зайыптылар (тапсырыс берушілер) баладан бас тартқан және баланы суррогат ана қабылдаған кезде бұл адамдар суррогат анаға шартта белгіленген мөлшерде және тәртіппен өтемақы төлеуге міндетті", - делінген ведомствоның жауабында.

Сурмам қызметтерін қанша қазақстандық пайдаланғаны белгісіз, өйткені бұл мәліметтер құпия болып саналады.