Цифрлық Ұлттық банк Қазақстанда пайда болады: бұл не және ол не үшін қажет

Цифрлық трансформация басшысы және Ұлттық Банк Төрағасының кеңесшісі Бинур Жаленовтың айтуынша, жобаның үш міндеті бар. Бұл транзакцияларды жеделдету және арзандату, жасанды интеллект пен машиналық оқытуды қолдану және деректерді басқару инфрақұрылымы. 

"Цифрлық Ұлттық Банк-сол Ұлттық Банк, бірақ цифрлық экономика жағдайларына бейімделген. Біз үнемі орындаған міндеттер бар – бұл тұрақты инфляцияны, қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету. Экономика өзгергендіктен, дәл осындай мақсаттарға жету үшін жаңа құралдар қажет. Біз дамытатын бес бағыт бар. Біріншісі-қарапайым сөзбен айтқанда, ұлттық төлем жүйелері. Біз сіздің ақшаңызды банктер арасында минималды комиссиямен, тез, арзан, қауіпсіз және қол жетімді етіп аудара алатындай етіп жасағымыз келеді. QR төлемдері де цифрлық Ұлттық Банктің құрамдас бөлігі болып табылады. Биометриялық сәйкестендіру және т.б. енгізілетін цифрлық теңге – мұның бәрі ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымы деп аталады", – деп түсіндірді Жаленов.

Екінші бағыт – жасанды интеллект пен машиналық оқытуды белсенді қолдану. Бұл технологиялар Ұлттық Банкке және Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне 1200-ден астам есеп беретін ұйымдардың (банктер, микроқаржы ұйымдары және ломбардтар) есептілігінің үлкен көлемін талдауға көмектеседі.

"Жасанды интеллект және машиналық оқыту реттеушінің қызметкерлеріне бұл есепті талдауға, ауытқулар мен тәуекелдерді ерте кезеңде анықтауға тиімдірек көмектеседі. Бұл құралдар Ұлттық банк технологияларының құрамдас бөлігі болып табылатын деректер фабрикасы деп аталатын базада енгізіледі. Реттеушілерге әртүрлі қаржылық тәуекелдерді анықтауға мүмкіндік беретін suptech-тің үлкен бағыты, егер банкпен немесе қандай да бір МҚҰ-мен проблемалар туындаса, оны алдын – ала анықтауға мүмкіндік береді, өйткені көптеген түрлі көздер өңделеді", - деп қосты Жаленов. 

Ұлттық банк өңдейтін деректер саны жыл сайын 30-40% - ға өсуде. Осындай жағдай транзакциялардың үлкен көлемін өңдейтін екінші деңгейдегі банктерде де байқалады-күніне 300-400 мыңға дейін.

"Бұл үшін күрделі инфрақұрылым қажет. Сондықтан біз Ұлттық Банктің жеке бұлтын жасаймыз. Бұл сұранысты қанағаттандыру үшін барлық серверлерді, қосқыштарды, басқа есептеу жабдықтарын және байланыс арналарын қоса алғанда, деректер орталықтарының желісі", – деп түйіндеді Бинур Жаленов.