Мектептер мен лицейлерде оқыту: не өзгереді

Атап айтқанда, мектепке дейінгі ұйымдар қызметінің үлгілік қағидаларында тәрбиеленушілерді орналастырылған мемлекеттік білім беру тапсырысы бар мемлекеттік мектепке дейінгі ұйымдарға және жеке мектепке дейінгі ұйымдарға қабылдау білім беру саласындағы ақпараттандыру объектілері арқылы жолдамаларды есепке алудың, кезектіліктің және берудің бірыңғай базасы арқылы жүзеге асырылатыны нақтыланады.

Орта білім беру ұйымдары (бастауыш, негізгі орта және жалпы орта) қызметінің үлгілік қағидаларында "желілік мектептер" деген жаңа ұғым қосылды – бұл олардың орналасқан жеріне қарамастан бірыңғай мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламасын іске асыратын орта білім беру ұйымдары.

Бұл ретте лицей жалпы орта білім беретін мектептің 5-11 (12) сыныптарының базасында мынадай құрылым бойынша ұйымдастырылатыны нақтыланады:

- білім берудің негізгі орта деңгейінің деңгейі (негізгі мектептің 5-9 (10) сыныптары) базалық даярлықпен қатар оқушының бейін алдындағы даярлығын қамтамасыз ететін негізгі мектептің негізгі және қосымша жалпы білім беру бағдарламаларын игеру негізінде оқушының жеке басын қалыптастыру және қалыптастыру жағдайларын қамтамасыз етеді;

- білім берудің жалпы орта деңгейінің деңгейі (10-11 (12) жоғары мектептің сыныптары) білім алушының жалпы білім беру даярлығының бейіндік оқу бағдарламаларын игеру негізінде аяқталуын қамтамасыз етеді.

Жаңа редакцияда халықаралық мектептердің қызметіне қатысты нормалар да баяндалған.

Сонымен, Халықаралық мектеп қызметінің негізгі мақсаты – адамның интеллектуалды, физикалық және әлеуметтік дамуына ықпал ететін, жаһандық ойлауға қабілетті, қазіргі қоғамдағы өзгерістерге оңай бейімделетін және оның дамуына сындарлы үлес қосатын үйлесімді және перспективалы білім беруді қамтамасыз ету деп айтылады.

Халықаралық мектептің қызметі мынадай қағидаттарға негізделеді:

- мектептің білім беру бағдарламасын интернационалдандыру-білім беру үдерісін ҚР Конституциясына, Республика заңдарына, өз халқының мәдениетін құрметтеуге, мәдениетаралық түсіністік пен төзімділікке баули отырып, білім алушылардың бойында патриоттық сананы қалыптастыруға бағыттау;

- интеграция-мектептің Халықаралық білім беру қоғамдастығына толыққанды мүшелігі, мектеп түлектеріне халықаралық үлгідегі мектепті бітіргені туралы құжат алуға мүмкіндік беру, халықаралық деңгейдегі педагогты қалыптастыру;

- академиялық еркіндік-мектеп білімінің құрылымын (деңгейлерін) таңдаудағы, білім беру бағдарламаларын, білім беру қызметін жүзеге асырудың нысандары мен әдістерін әзірлеу мен енгізудегі дербестік;
-автономия және өзін-өзі басқару, қаржы-экономикалық, әкімшілік басқарудағы дербестік;
автономия және өзін – өзі басқару-қаржы-экономикалық, әкімшілік басқарудағы дербестік;

- жариялылық және транспаренттілік-Халықаралық Бакалавриат немесе халықаралық институционалдық аккредиттеу ұйымының білім беру бағдарламаларын халықаралық авторизациялау мектебінің міндетті өтуі, мектептің Халықаралық білім беру ұйымдарына мүшелігі, қызметтің барлық бағыттары бойынша ақпараттық ашықтықты қамтамасыз ету;

- әлеуметтік жауапкершілік-мектеп түлектеріне ҚР жоғары оқу орындарына түсу кезінде білім беру гранттарын алу конкурсына қатысуға мүмкіндік беретін білім беру деңгейін қамтамасыз ету.

Өз қызметінде Халықаралық мектеп ҚР Конституциясын, Республика заңнамасын, ҚР Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын, құрылтайшының (құрылтайшылардың) жергілікті құжаттарын, осы үлгілік қағидаларды, мектеп Жарғысын басшылыққа алады.

Халықаралық мектеп білім беруді дамыту және жетілдіру мақсатында кешендер құрады, мекемелер, кәсіпорындар мен қоғамдық ұйымдардың, оның ішінде халықаралық ұйымдардың қатысуымен қауымдастықтар, одақтар мен өзге де бірлестіктер құруға және олардың қызметіне қатысады, білім алушылар мен педагогтердің Қазақстанның қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне қатысуын қамтамасыз етеді.

Халықаралық мектептегі тәрбие жұмысының жүйесі патриотизмді қалыптастыруға, қазақ халқының тарихына, мәдениетіне, салт-дәстүрлеріне, азаматтығына, жоғары адамгершілігі мен адамгершілігіне құрмет көрсетуге, сондай-ақ білім алушылардың, тәрбиеленушілердің функционалдық сауаттылығын, жан-жақты мүдделері мен қабілеттерін дамытуға бағытталған.

Сонымен қатар, ережелер Халықаралық мектеп білім берудің уәкілетті органымен үлгілік оқу жоспарлары мен тәрбие жұмысының жоспарларын келісуі тиіс деген тармақпен толықтырылды.

Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларында бірқатар тармақтардың редакциясы да өзгертілді.

Сонымен, ТжКБ білім беру бағдарламаларының мазмұны мыналарды қарастырады:

білікті жұмысшы кадрларды даярлау кезінде:

- жалпы білім беретін, жалпы гуманитарлық, жалпы экономикалық, Жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеу немесе жалпы білім беретін пәндер модулін, жалпыға міндетті, базалық және кәсіптік модульдерді зерделеу;

- зертханалық-практикалық сабақтарды орындау;

- өндірістік оқыту және кәсіптік практикадан өту;

- аралық және қорытынды аттестаттауды тапсыру;

орта буын мамандарын даярлау кезінде:

- жалпы білім беретін, жалпы гуманитарлық, әлеуметтік-экономикалық, Жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеу немесе жалпы білім беретін пәндер модулін, жалпыға міндетті, базалық және кәсіптік модульдерді зерделеу;

- зертханалық-практикалық сабақтарды орындау;

- өндірістік оқыту және кәсіптік практикадан өту;

- егер жұмыс оқу бағдарламалары мен жоспарында өзгеше көзделмесе, курстық және дипломдық (жазбаша немесе практикалық) жұмысты орындау;

- аралық және қорытынды аттестаттауды тапсыру.

Оқу ұзақтығы бағдарламалардың күрделілігіне және берілетін біліктілік деңгейіне байланысты және ТжКБ МЖМБС айқындайды.

Жалпы орта білімі бар азаматтарға арналған ТжКБ білім беру бағдарламалары жалпы кәсіптік, әлеуметтік-экономикалық, арнайы пәндерді зерделеуді және таңдалған мамандық бойынша болашақ кәсіптік қызметті айқындайтын оқу-өндірістік жұмыстарды орындауды көздейді.

ТжКБ білім беру бағдарламалары теориялық және өндірістік оқыту және кәсіптік практика бағдарламаларынан тұрады.

Дуальды оқытуды пайдалана отырып, техникалық және кәсіптік білім берудің білім беру бағдарламалары білім беру ұйымдарында теориялық оқытуды және кәсіпорын (ұйым) базасында кәсіптік практика нысанында, жалпы кәсіптік, арнайы пәндердің немесе базалық, кәсіптік модульдердің оқу уақыты көлемінің кемінде 60% -. өндірістік оқытуды көздейді.

Жалпы білім беретін пәндер (Қазақ тілі мен әдебиеті – қазақ тілінде оқытпайтын топтарда, орыс тілі мен әдебиеті – орыс тілінде оқытпайтын топтарда, шет тілінде, информатика, дене шынықтыру топтарында), Жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік және арнайы пәндер немесе модульдер бойынша зертханалық жұмыстар мен практикалық сабақтар, сондай-ақ шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) өндірістік оқыту бойынша сабақтар оқу топтары саны 15 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді.

Шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) және практикалық сабақтарда өндірістік оқытуды жүргізу кезінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар адамдар үшін оқу топтары саны 8 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді.

ТжКБ ұйымдарында қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға мемлекеттік үлгідегі білім туралы құжат беріледі.

Мемлекеттік үлгідегі білім туралы құжаттарды білім беру бағдарламаларының тізіліміне енгізілген және мемлекеттік аттестаттаудан өткен ТжКБ білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар ТжКБ білім беру ұйымдары береді.

Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларында оқытудың ұзақтығы бағдарламалардың күрделілігіне және берілетін біліктілік деңгейіне байланысты болатындығы нақтыланады және БҚ МЖБС айқындайды.

Жалпы орта білімі бар азаматтарға арналған ТжКБ білім беру бағдарламалары жалпы кәсіптік, әлеуметтік-экономикалық, арнайы пәндерді зерделеуді және таңдалған мамандық бойынша болашақ кәсіптік қызметті айқындайтын оқу-өндірістік жұмыстарды орындауды көздейді.

Білім беру бағдарламалары теориялық және өндірістік оқыту және кәсіби практика бағдарламаларынан тұрады.

Кәсіпорындарда (ұйымдарда) өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өту кезеңінде білім алушыны жазатайым оқиғалардан сақтандыру ақылы қызметтерден алынған кірістер есебінен ерікті негізде жүзеге асырылады.

Дуальды оқытуды пайдалана отырып, техникалық және кәсіптік білім берудің білім беру бағдарламалары жалпы кәсіптік, арнайы пәндердің немесе базалық, кәсіптік модульдердің оқу уақыты көлемінің кемінде алпыс пайызын кәсіпорын (ұйым) базасында кәсіптік практика нысанында білім беру ұйымдарында теориялық оқытуды және өндірістік оқытуды көздейді.

Жалпы білім беретін пәндер бойынша (Қазақ тілі мен әдебиеті - қазақ тілінде оқытпайтын топтарда, орыс тілі мен әдебиеті - орыс тілінде оқытпайтын топтарда, шет тілінде, информатика, дене шынықтыру топтарында), Жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік және арнайы пәндер және (немесе) модульдер бойынша зертханалық жұмыстар мен практикалық сабақтар, сондай-ақ шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) өндірістік оқыту бойынша сабақтар оқу топтары да саны 15 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді.

Шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) және практикалық сабақтарда өндірістік оқытуды жүргізу кезінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар адамдар үшін оқу топтары саны 8 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді.

Бұйрық 2024 жылғы 15 маусымнан бастап қолданысқа енгізіледі.