Оқиғалар лентасы
- Ғалымдардың жалақысы Қазақстанда ғылымға жұмсалатын шығындардың жартысын "жеді"
- Қазақстан гидрогеологиялық қызметті жарақтандыру үшін Ислам даму банкінен қарыз алады
- Алты айдағы жаңа мамандық: Қазақстанда жұмыссыздар қалай оқытылады
- Қазақстан Балалар денсаулығы бойынша ең үздік нәтижелердің бірін көрсетті
- Демалыс күндері ауа райы: қарағандылықтар 4-5 сәуірде не күтеді
- Қазақстанда цифрлық логопед пайда болуы мүмкін
- Неліктен көп балалы отбасылар кедейлік шегінен төмен түседі
- Кейбір дәрі-дәрмектердің бағасы наурыз айында Қазақстанда орта есеппен 25% - ға төмендеді
- Сарапшы: жер асты сулары Қазақстан экономикасына көмектесе алады
- Қазақстандықтарға емханаға барғаннан кейін алаяқтар қоңырау шалады. Денсаулық сақтау министрлігі деректердің бұзылуын жоққа шығарады
- Қазақстанда 2026 жылы 42 мың балалар кітабы шығарылады
- АИ Қазақстан Еңбек министрлігіне АӘК алушылар санын қысқартуға көмектесті
- 15 жыл бірге ekaraganda.kz -жалғасып жатқан оқиға
- Қазақстанның курорттары туристер саны бойынша рекордтар жаңартуда
- VR-технология жұмыссыздарды ҚР еңбек нарығына дайындайды
- Қазақстанға автокөліктің ашық импорты: сервис не үшін ыңғайлы carify-kz.com
- Президентке 2030 жылға дейінгі ғылымды дамыту жоспарлары ұсынылды
- Жүргізушілер үшін агрессияға тексеруді Қазақстанда енгізу ұсынылады
- Қазақстанда аукциондар арқылы жер қойнауының 121 учаскесі сатылды
- Сусыз екі апта: Ақтас кентінің тұрғындары коммуналдық апатқа және қызметтердің әрекетсіздігіне шағымданады
- Қарағандыда "Жұлдыз-2026" қатысушылары сахнаға шықпас бұрын қазылар алқасымен кездесті
- Михайловкадағы жеке сектор тұрғындары өз аулаларында қоқыс үйінділерінен зардап шегеді
- Business Turar: Coca-Cola belesteri үдеткіші 138 млн теңге табыс пен жаңа жұмыс орындарының өсуін көрсетті
- Қазақстанда жолдарды жылу мен аяздан қалай қорғауды жоспарлап отыр
- 80 жастағы қарағандылық мұзды өзенге шомылып, күн сайын далада ондаған шақырым жүріп өтіп, қарда жалаңаяқ жүреді
- Қарағанды кітапханасында киізден панно жасау бойынша АРТ-шеберхана өтеді
- Иттер бар-жүйелер жоқ: Қарағанды облысында қаңғыбас жануарлардың санын адамгершілікпен реттеу бағдарламасы сүйретіледі
- Қарағандыда жөндеу жұмыстарына байланысты бірден екі жол учаскесі жабылады
- Қарағанды облысында қызылша: наурыз айында сырқаттанушылық төмендеді
- Қарағандылықтар жаратылыстану-математикалық бағыттағы пәндер бойынша республикалық олимпиадада 16 медаль жеңіп алды
- Қарағанды облысы мен Ұлытау облысының ҚАЖ мекемесінде әкімнің жұмыс сапары өтті
- Ермағанбет Бөлекпаев Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Ерғали Жүніспековтың мерейтойымен құттықтады
- Депутат зейнетақыны жасына емес, өтіліне қарай тағайындауды ұсынады
- Түнгі өрт Қарағанды шағын базарында болды
- Жас қарағандылықтарды балалар жазушысы Ксения Земсковамен кездесуге шақырады
- Су астында және құрлықта: Алматыда Маржан мен сирек кездесетін жануарлар туралы фотокөрме ашылды
- Мас жүргізуші Қарағандыда 20 тәулікке қамауға алынды
- Қарағанды облысының педагогтары "оқырман ұлт"жобасының бірінші кезеңіне қатысады
- Теміртауда суретші Владимир Троценконың жеке көрмесі ашылады
- 3 сәуір: Қазақстан мен әлемдегі күннің оқиғалары
- Көктемгі өзгерістер: 3 сәуірде Қарағанды мен облыста ауа-райынан не күтуге болады
- Мораторий аяқталды: Қазақстанда бензин бағасымен не болады
- Қазақстанда Инфляция төмендеді
- Қазақстан сегіз жаңа электр станциясын салады
- Депутат ЖКО-ға жәбірленушілермен жақындауды қатаңдатуға шақырды
- Қазақстан әуе сапарларының жазғы кестесіне көшуде
- Қазақстандағы Такси әлеуметтік есептеулер туралы дауларға байланысты қымбаттауы мүмкін
- Қазақстанда электрондық сауда операторы институтын құру жоспарлануда
- Қарағандыда контейнерлік алаңдарды жаппай жинау басталды
- Қазақстанда әлеуметтік жәрдемақы тағайындау кезінде кредиттер ескерілетін болады
- Полицейлер алаяқтардың құрбанын Қарағанды облысындағы ауылдан шыққан кезде ұстап алды
- Қазақстанның жоғары оқу орындарына енді кейбір мамандықтар бойынша студенттер қабылданбайды
- Қарағандыда экологияны жақсартумен ғалымдармен бірлесіп айналысатын болады
- Теміртауда апаттық жарықтандыру бағанасы бөлшектелді
- Теміртауда даму бюджеті ұлғаяды: оған 20 миллиард теңге жұмсалады
- Қазақстандықтарға барлық зейнетақы ақшаларын жеке меншік иелеріне беруге рұқсат етілуі мүмкін
- Кейбір кітаптарды сақтағаны үшін жаза-қазақстандықтарды қалай тексереді
- "Саран" шахтасына 1,6 млн теңгеден астам айыппұл салынды
- Қазақстанда жаңа Конституцияға байланысты бірқатар жаңа заңдар қабылданады
- Жасынан еңбек өтіліне өту-Қазақстанның зейнетақы жүйесін өзгерту ұсынылды
- Қарағандыдағы 15-ші магистральда апат болды
- ІІМ ЕСКЕРТЕДІ: Қазақстанда алаяқтықтың жаңа схемасы таралуда
- Қарағанды облысында ауқымды сенбілік өтеді
- Мәжілісмен жүргізуші куәлігінен айырылғандарға рақымшылық жасауға қарсы шықты
- Теміртауда балықшы су қоймасына батып кетті: қайғылы оқиға біраз уақыттан кейін белгілі болды
- Қазақстанда адамдар көп: жаңа деректер
- Медициналық көмектің сапасына қатысты шағымдар енді телефон арқылы қабылданбайды
- Қарағанды облысында жоғалған бала тірі табылды
- Қазақстанда ипотека беру шарттары қайта қаралуы мүмкін
- Балқаш мыс балқыту зауытында экологиялық бұзушылықтар анықталды
- Сатыбалдин көшесінің тұрғындары құрылыс салушымен елеулі кемшіліктерге байланысты сот ісін жүргізуде
- Кәмелетке толмаған адамды зорлау туралы үкім өзгеріссіз қалды
- Сарапшы бет пен алақанға төлем жасау қаупі туралы ескертті
- Роман Старченко Қазақстан чемпионаты финалының бірінші матчының кейіпкері атанды
- Қарағанды облысының даласында жоғалған баланы іздеуде
- Қарағанды облысы ҚАЖ мекемесіне және Ұлытау облысына жұмыс сапары: сотталғандарға медициналық қызмет көрсету сапасы бағаланды
- Қарағанды облысының ұлттық парктері материалдық-техникалық базаны нығайтуда
- 2 сәуір: Қазақстан мен әлемдегі күннің оқиғалары
- Көктем күшейіп келеді: 2 сәуірде Қарағанды мен облыста ауа райы қандай болады деп күтілуде
- Қазақстанда мемлекеттік құпияларды қорғауды күшейтеді және экстремизм бойынша нормаларды қатайтады
- Қазақстандағы жоғары оқу орындары кәсіпорындар мен өңірлердің міндеттерімен жұмыс істейтін болады
- IT-мамандарды Қазақстанның Арнайы мемлекеттік органдарына қызметке тартуды жоспарлап отыр
- Қарағанды облысында су тасқыны қаупімен күресу жалғасуда
- Тұрғын үй нарығындағы қолма-қол ақшаның соңы: кім бірінші болып зардап шекті
- Скутер үшін төбелес: қарағандылық ауыр жарақат алды
- 12 мыңға жуық бала Қазақстандағы Ұлттық қордан ақша алушылар қатарынан шығарылды
- Теміртауда апаттық жарықтандыру бағанасын бөлшектеуге уәде берілуде
- Қазақстанда студенттерге стипендия көтеріледі ме
- Қазақстанда Жол қоры құрылуы мүмкін
- Теміртауда көшелер қыстан кейін ретке келтіріледі
- ЖСН бойынша жұмысқа жіберу: жұп – үйде, тақ-кеңсеге
- Қарағандыда жол маусымы әдеттегіден ерте басталды
- ҰБТ форматы 2027 жылы қайта қаралуы мүмкін
- "Заң және тәртіп": Қарағанды облысында мектеп сабақтарының жаңа форматы енгізілді
- 3 287 қазақстандық аграршы егіс науқанына қаражат алды
- ChatGPT рұқсат етілді, бірақ сіз өзіңіз ойлануыңыз керек: университеттердегі ережелер қалай өзгереді
- Қазақстан пилотсыз авто және жеткізуші дрондарды ұшыруға дайындалуда
- 25-қабатқа жүгіру: Қарағандыда өрт сөндірушілер төзімділікпен жарысты
- Тоқаев киберқауіпсіздік пен азаматтарды қорғауды күшейтуді тапсырды
- Шпиондық бағдарламалар мен эксплуатациялар — Қазақстандағы пайдаланушылар үшін қандай қауіптер өзекті болып қала береді
- Неліктен қазақстандық банктер бірыңғай QR-кодты қосуды кешіктіреді, - деп жауап берді Ұлттық банк басшысы
- Қарағандыда ең терең шұңқырға конкурс жарияланды: жеңімпазға асфальт уәде етілді
- Алғашқы қазақстандық қатерлі ісікке қарсы препаратты сынау жыл соңына дейін аяқталады
- Қарағандыда Нұркен Әбдіров даңғылы 3/2 мекенжайындағы бизнес-орталықтағы баспалдақ суда бойынша апелляциялық соттың кезекті отырысы өтті
- Үкімнің орнына сыпырғыш: Қарағандыда жақында заңды бұзғандар қалада тәртіп орнатуға шықты
- "Атамекен" ҰКП және Қарағанды облысының әкімдігі бизнеспен диалогты күшейтуде
- Жүздеген мың қазақстандықтар несиелер мен шағын қарыздарды бұғаттайды: бұл немен байланысты
- Қарағандылықтар жұлдыз жорамал бойынша үйленеді
- Қарағандыда бес жүз шаршы құрғақ шөп өртенді
- Ата-аналар академиясы және цифрлық сауаттылық: Қарағанды облысында "күміс университетке"қабылдау ашылды
- "15 - те үйленді": неліктен зорлаушының үкімі әлі күшіне енген жоқ?
- Теміртау синхронисті әлем кубогы кезеңінің қола жүлдесін жеңіп алды
- Қарағанды облысында бірінші сыныпқа құжаттарды қабылдау 29 маусымда басталады
- Мас жүргізуші Қарағандыда ұсталды
- Болашақ жобалары: Қарағандылық оқушылар Infomatrix халықаралық олимпиадасында жеңіске жетті
- Күлкі күні және басқа да қызықты оқиғалар: 1 сәуірде не танымал
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(273)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1396)
«Это был самый счастливый Новый год для нашего коллектива»: как на Балхаше восстанавливают популяцию оленей и тигров
Все жители Балхаша и южного Прибалхашья знают, что когда-то на этих территориях обитали туранские тигры. Юные балхашцы слушали рассказы взрослых о тиграх, как сказку, и живо рисовали в своем воображении картины охоты хищников на степных антилоп. Годы спустя эта сказка может стать былью. Казахстанские и российские ученые делают первые шаги, чтобы восстановить популяцию тигра на Балхаше.
На этой неделе все казахстанские СМИ облетела новость, что Иле-Балхашский резерват выпустил в дикую природу 61-го бухарского оленя. Видео, на котором запечатлен момент, как олени покидают загон, вызвал умиление и гордость за наших казахстанских ученых. Эти благородные травоядные, также как и тигры, когда-то обитали в Центральной Азии. Их численность критически сократилась в прошлом веке. Но если довести ее до определенного уровня, то можно приступать к завозу тигров в Южное Прибалхашье. Это первый шаг к восстановлению популяции тигра. Это уже четвертый выпуск бухарских оленей в дикую природу. Сейчас их стада насчитывают 150 особей.
Согласно исторической справке, предоставленной сотрудниками Иле-Балхашского резервата, тигры перестали встречаться на Балхаше в 50-ых годах. Это произошло из-за целенаправленного истребления тигров, а также неконтролируемой охоты на копытных (в том числе и сайгаков). Популяция оленей и сайги стремительно сокращалась. Бочку дегтя добавили и иррегационные проекты, вызвавшие обмеление реки Или и исчезновение Аральского моря. Была нарушена экосистема тугайных лесов, тростниковых болот, ранее распространенных вдоль крупных рек и озер, которую так любили олени и тигры.
Комплекс причин привел к исчезновению и хищников, и оленей. В трудные 90-ые годы некогда было об этом думать. Сейчас же ученые разработали программу реинтродукции тигра. Чтобы планы ученых стали былью, нужно было соблюсти обязательные условия: наличие значительных по площади пригодных мест обитания; хорошая обеспеченность пресной водой; высокая плотность населения кабана, бухарского оленя, а также, желательно и других видов копытных, например, косули; невысокий снежный покров. К этому списку необходимо добавить юридический запрет на охоту на тигра и эффективный контроль его соблюдения. Наше южное Прибалхашье идеально подошло.
«Исследование определило два потенциальных района для восстановления тигра в пределах бывшего ареала. Во-первых, это район Аральского моря в Узбекистане, где наблюдается зарастание оголившегося дна тугаями. Вторым районом возможного восстановления туранского тигра был выбран южный берег озера Балхаш в районе дельты реки Или и к востоку от нее. Там уже сейчас есть обширные тугайные заросли и тростниковые крепи, обитает кабан и возможно восстановление бухарского оленя. Общая площадь пригодной для обитания тигра территории составляет более 1 миллиона гектаров», - объясняют сотрудники резервата.
В 2018 году специально для восстановления популяции бухарского оленя и тигра был создан государственный природный резерват «Иле-Балхаш». Бывший гендиректор резервата Жанибек Джуманиязов, стоящий у истоков его создания, вспоминал, как к ним привезли первых трех самок и двух самцов бухарских оленей.
"Первые 5 особей бухарского оленя завезли к нам из южного региона. Сырдарья-Туркестанский региональный природный парк предоставил нам 2-х самцов и 3-х самок. 29 декабря 2018 года мы разместили их в вольере. Первые два дня олени ничего не ели, отказывались от пищи. Мы всем коллективом переживали, смогут ли адаптироваться олени из южных краев к нашим суровым условиям. Но через два дня, 31 декабря, нам сказали, что олени под утро осторожно подошли и начали понемногу питаться нашим сеном. Это был самый счастливый Новый год для всего нашего коллектива! Зима в тот и последующий год была довольно суровой. Стоял вопрос о том, как они перенесут наши холода, приживутся ли? Ведь столько лет прошло с тех пор, как исчез последний их предок с территории Южного Прибалхашья! Но, к счастью, все обошлось, они хорошо прижились, адаптировались, и это нас радовало, - вспоминал Джуманиязов.

В первый раз оленей выпустили в дикую природу в сентябре 2019 года. На оленей надели специальные ошейники с GPS, чтобы отслеживать их передвижение. Все сотрудники резервата переживали, как их питомцы переживут первую зиму. Ученые тщательно следили за передвижением оленей со спутника и передавали данные государственным испекторам. Все прошло хорошо. Круглые сутки за подрастающими в резервате оленями следят специалисты по уходу за животными и госинспекторы. Они живут в передвижном вагончике, отслеживают движение стада в период проведения биотехнических мероприятий и сезонного учета диких животных. Также в распоряжении резервата имеются дроны, которые помогают следить за стадами с воздуха.
Нынешний генеральный директор резервата Канат Кожабеков, рассказал как сейчас обстоят дела в заповеднике.
- Для оленей было огорожено 10 гектаров под вальер при финансовой поддержке WWF. Мы продолжаем работать с ними. Даем корм, ячмень, овес, сено. Они уже постепенно адаптируются к местному балхашскому климату. Содержались олени в течении 8 месяцев и в июле 2022 года 61 особь была выпущена в дикую природу. Мягкий выпуск в дикую природу предполагает частичную подкормку и снабжение водой. В планах у нас вырастить большую популяцию. Сейчас выпущено 150 голов. До конца года предполагается завезти еще 50 голов. Наши инспекторы охраняют их от браконьеров, постоянно делают объезд территорий. Ведем постоянную работу с местными жителями, с крестьянскими хозяйствами. Предупреждаем, что это краснокнижные животные, что их специально реинтродуцируют, что трогать их нельзя. Жители с пониманием относятся к этому вопросу. Они осознают, что диких животных в природе стало намного меньше. По всей территории установлены аншлаги различного содержания, запрещающие охоту, ловлю рыбы. Все местные жители знают о работе резервата, все предупреждены, что это особо охраняемая природная территория, - ответил генеральный директор резервата Канат Кожабеков.
В осуществлении программы активное участие принимает Всемирный фонд дикой природы (WWF, Россия), ГЭФ/ПРОООН. Согласно планам ученых, тигров начнут завозить в Прибалхашье с 2025 года. Выпуск продлится до 2040 года. Потом еще 20 лет ученые будут отслеживать успехи программы. Строго говоря, это будет уже не туранский тигр, а его близкий родственник - амурский тигр. Ученые выявили их высокое сходство на генном уровне, едва ли не идентичность. Тигров начнут привозить либо с зоопарков, либо с территории Дальнего Востока.
В интервью Tengrinews.kz директор Всемирного фонда дикой природы России Игорь Честин, лично приезжавший и делавший облет территории резервата, рассказал, как сложатся отношения местных жителей и хищников. Конечно, у ученых есть опасения, что на первых порах тигр начнет охотиться на домашних животных. На этот случай даже планируется специально заготовить компенсационное стадо коров. Сельчанам будут компенсировать животных из этого стада. Но, по мнению Честина, если создать достаточную кормовую базу, тигр не будет интересоваться людскими поселениями. Тем более, что площадь заселения тех территорий достаточно низкая.
«Меня очень порадовало, что там практически нет людей и скота. Тот потенциальный конфликт, который мог бы быть при выпуске тигров через несколько лет, он в общем-то сведен к минимуму уже сейчас. Что касается состояния территории. Территория хорошая: лес, растительность, все в достаточном количестве. Но, конечно, мало животных. За четыре часа полета, мы только трижды видели кабанов. Звериных троп правда было много, но самих животных мы не видели. Это, конечно, очень мало. Нам предстоит большая работа, чтобы увеличить численность кабанов как минимум в несколько раз. И, конечно, будем завозить бухарского оленя, как второй основной вид, которым будет питаться тигр. Нестандартные ситуации с крупными хищниками нельзя исключить, но можно сделать так, что их практически не будет. Практически везде, где живет тигр, плотность населения людей высокая. Совершенно несравнимо, что мы видели в Прибалхашье. На Дальнем Востоке России, в Китае, в Юго-Восточной Азии, в Индии плотность населения достаточно высокая, но люди нормально уживаются с тигром. Бывают, конечно, ситуации, но не часто. Мы здесь сделаем все по максимуму, чтобы их избежать, - сказал Честнин. – Тигров мы будем привозить как из зоопарков, так и из дикой природы. Это те тигры, которые привыкли жить в суровых условиях. Ничего нового для себя они здесь не увидят. Добыча для них тоже привычная. Это крупный благородный олень, а также кабан. Это те виды, на которые он охотится у себя на Дальнем Востоке».
Автор благодарит за помощь в написании статьи руководителя отдела науки, информации и экологического мониторинга, кандидата биологических наук, ботаника-флориста, бриолога Гульжахан Сакауову.
Фото и видео сотрудников резервата, а также комитета лесного хозяйства и животного мира МЭГПР РК.



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube
Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





