Оқиғалар лентасы
- Қолайлы жаз: Қарағанды мен облыста 22 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- ҰБТ жаңа форматындағы ұшқыш 2027 жылы педагогикалық бағыттардан басталады
- Ұлттық банк жарқын дизайны бар жаңа коллекциялық монетаны көрсетті
- Неліктен Қазақстандағы балалар лагерлерінің бір бөлігі әлі де лицензиясыз жұмыс істейді-жауап Білім министрлігі
- Алғашқы көмек жинағын тексеріңіз: бұл дәрі-дәрмектер ең қымбатқа түсті
- Карантиндік сертификаттар Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау үшін енгізіледі
- Теміртау тұрғындары тегін заңгерлік кеңес ала алады
- Зейнетақы реформасы: қазақстандықтарға БЖЗҚ-дан жинақтардың 100% - на дейін беруге рұқсат етіледі
- Қазақстанда қандай тері аурулары тегін емделеді
- "Сіз бұл сұрақтарды тоқтатасыз": Теміртаудың жаңа әкімі жұмысты тәртіп туралы әңгімеден бастады
- Қазақстанда егінмен не болады: алғашқы деректер жарияланды
- Қарағанды облысының әкімі Ермағанбет Бөлекпаев Шахтинск тұрғындарымен кездесіп, жеке қабылдау өткізеді
- Зейнетақы бойынша өтемақыны алып тастау: кем дегенде бір басқарушы компанияның тұрақты кірісі бар ма
- Теміртауда қоғамдық көлікте тегін жол жүру құқығы бар жеңілдіктер тізімі кеңейтілді
- Балқашта жаңа әкім тағайындалды
- Жасанды интеллект ҚР медициналық ұйымдарының жұмысындағы тәуекелдерді анықтайды
- Конституция болашақ экономикалық реформалардың негізі ретінде
- "Әр медаль үшін – үлкен жұмыс": Қарағандыда бокстан Азия чемпионатының жүлдегерлері марапатталды
- Ұлттық банк "ТМД-ға 35 жыл"коллекциялық монетасын сатылымға шығарды
- Қазақстан барлық көршілерімен трансшекаралық сулар бойынша келісімдерді ресімдеуді аяқтады
- Қазақстандықтарға ұялы байланыс операторларының тітіркендіргіш қызметінен бас тартуға рұқсат етіледі
- Бейнебақылау камералары Қарағандыда автокөлік ұрлығын жедел ашуға көмектесті
- Қарағандылық атасы үшін жанжал қымбатқа түсті
- Қазақстандықтар 2026 жылғы 25 тамыздан бастап ЖЖЕ - де қандай өзгерістер күтеді
- Қазақстанның Бас прокуратурасы азаматтардың өтініштерін қарау ережелерін жаңартты
- "Сарыжайлау" Қарағанды кинозалы жұмысын тоқтатты
- Қарағанды облысы мен Ұлытау облысының ҚАЖ сотталушысы Эрлинг Холаннның портретін жасады
- "Сарыарқа" Қазақстан чемпионы Дюкаревке қол қойғанын жариялады
- Қарағандыда 11а шағын ауданындағы қараусыз қалған мектептің тағдыры әлі белгісіз
- ҚР ТЖМ ата-аналарға балаларды жабық автокөліктерде қалдыру қаупі туралы ескертті
- Үйдегі чаттар заңды ма?
- 11 мың грант: Қазақстанда магистратураға тестілеу басталды
- Турслет Бұқар Жырау ауданының жастарын біріктірді
- Жазғы маусым жалғасуда: 21 шілдеде не есте қалады
- Жазғы салқындық: Қарағанды мен облыста 21 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- Скринингтерді жүргізудің жаңа ережелері Қазақстанда 28 шілдеден бастап күшіне енеді
- Қазақстанда көкөністер, жұмыртқа және тауық еті арзандады
- "Бір ауыл-бір өнім" жобасы Қарағанды облысының брендтерін құруға көмектеседі
- Аномальды Ыстықтың "шабуылына" байланысты әлем мен Қазақстанға не күтуге болады-ғалымдардың бұлыңғыр болжамы
- QR көмегімен төлем Қазақстанда интернет-дүкендерде пайда болады
- Қарағандыда Спасск тас жолының жартысы жабылады
- Қазақстанға бидай әкелуге тыйым салынды
- Қарағандыда қыркүйек айының соңына дейін бір шақырымнан астам су құбыры қайта жаңартылады
- Қарағанды облысында шағын және орта бизнестің экономикаға қосқан үлесі артып келеді
- Қазақстанда жолдар жаңа ережелер бойынша салынады: 2027 жылдан бастап не өзгереді
- Неліктен Қарағандыға заманауи Конгресс-холл қажет және оны бюджеттік миллиардтарсыз салуға бола ма?
- Теміртауда маршруттардың біріне алты жаңа автобус шықты
- Жыл сайын Қазақстанда үш мыңға жуық талапкер мемлекеттік гранттардан бас тартады
- Қосымша жұмыс: Қазақстандағы қызметкер не күте алады
- 12 жасар қарағандылық суға секіру бойынша Азия чемпионатының қола жүлдесін жеңіп алды
- Дүкендер Қазақстандағы бірыңғай QR-кодқа байланысты картамен төлем жасауға тыйым сала ала ма
- Қазақстанда медициналық ұйымдарды аккредиттеу стандарттары жаңартылады
- "Сапасыз құрылысты көрсетпейді". Қазақстан жолдары қалыпты ыстыққа төтеп бере алмайды
- Теміртауда Металлургтер күні ашық аспан астындағы концертпен атап өтілді
- Үкімет 86 мың км желіні жөндеуге 13 трлн теңге бекітті
- Қарағанды облысында ауыр салмақты көлік үшін маусымдық шектеулердің сақталуына бақылау күшейтілді
- 22 шілдеде бүкіл Қазақстан бойынша теледидар мен радио жоғалады
- Қарағандыда той кортежі жол ережесін бұзғаны үшін жазаланды
- Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарымен не болады: Еңбек министрлігіне маңызды өзгерістер туралы айтылды
- Қарағандыда көпқабатты үйдің тұрғындары инженерлік коммуникацияларға кедергісіз қол жеткізу құқығы үшін күресуде
- Теміртауда қаланың жаңа әкімі тағайындалды
- Қазақстанда дәрігерлерді өңірлердің сұранысы бойынша дайындайтын болады
- "Егер адам ескісін жоғалтса, оған жаңа мағына керек": Эви, старт, Винк және КИОН"суық" қылмыстық драмасының премьерасы болды
- Конституция: барлығына қол жетімді медицина
- Самосвалдар, ГАЗель және тұрғын үй: Қарағанды облысында демалыс күндері үш ірі өрт болды
- ҰБТ нәтижелері 31 қазанға дейін жойылуы мүмкін
- Робособака Қазақстандағы жаппай іс-шарада құқық бұзушыларды анықтады
- Қарағанды мен Теміртауда демалыс күндері екі бала терезеден құлады
- Ғылым министрлігі грантқа берген кезде "Алтын белгі" қателері туралы түсініктеме берді
- Қарағанды облысында рақымшылық жасау арқылы сотталған әйелдер босатылды
- Халықаралық шахмат, ай және игі істер күні: 20 шілдеде не есте қалады
- Мемлекеттік қызметшілерге тұрғын үй төлемдері Қазақстандағы табыс салығынан босатылады
- Қазақстанда жыл сайын туа біткен жүрек ақауы бар 4000 ға жуық бала туады
- Қазақстан мобильді интернет жылдамдығының әлемдік рейтингінде төмендеді
- Қазақстанда әлеуметтік кәсіпкерлер саны артты
- Қазақстанда 17 мың студент психологияны оқиды
- Алты айда 260 мыңнан астам ЖК жұмысын тоқтатты
- Ұлттық статистика бюросы: Қазақстан ауылдарында темекі шегу қалаларға қарағанда жиі кездеседі
- Қазақстандық кітапханалар отбасылық оқуға арналған ең танымал кітаптарды анықтады
- Қазақстанда ет өндірісі жарты жылда 5,3 - ке өсті%
- Қазақстанда бір жылда 13 мыңнан астам ашық жүрекке ота жасалды
- Қазақстанның Қарулы Күштерінде 7000 ға жуық әйел қызмет өткеруде
- Қазақстан жалған аккаунт фермалары мен ақпараттық шабуылдарды қалай анықтайды
- Қазақстанда алқабилердің қатысуымен сот процестерінің саны екі есе азайды
- Қазақстанда жарты жылда миллиардқа жуық жолаушы тасымалданды
- Маусым айында қазақстандықтарға 269 мыңнан астам Паспорт пен куәлік берілді
- Гонконг Авиакомпаниясы Қазақстанға рейстер ашады
- Қазақстанда Орталық Азиядағы семіздікке шалдыққан ересектердің үлесі ең төмен
- Қазақстандықтар қандай нейрожелілерді таңдайды және жазылым қанша тұрады
- Қазақстанда таңқурай мен Қарақат сатып алу арзанырақ
- Қазақстан қалаларында көшу қанша тұрады
- Қазақстандағы IT-қызметтер нарығы рекордтық 2,9 трлн теңгеге жетті
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(521)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1403)
Гадание металлом, древняя бритва и каменные лучи: как прошел сезон раскопок у карагандинских археологов
Сезон раскопок в этом году карагандинский археолог Игорь Кукушкин оценивает как хороший: исследовано много объектов, находки – интересные, а один из курганов исследовали целых пять недель. Как могли гадать лекари с помощью металла, как выглядит бритва Бронзового века и что означают каменные лучи на кургане, ученый рассказал ekaraganda.kz.
Археологи Сарыаркинского археологического института в Карагандинском университете имени Е.А. Букетова работают над восстановлением найденных сосудов и не только. Игорь Кукушкин рассказывает: в этом году археологическая экспедиция вуза вновь работала в Шетском районе, снова – в рамках развития историко-археологического парка Талды. Финансирование исследований, как и прежде, ведется управлением культуры, архивов и документации Карагандинской области через Центр по сохранению историко-культурного наследия. Работали, говорит Игорь Алексеевич, с июня по август, в команде – около 15 человек, среди которых были и новые лица, но костяк группы всегда остается один.

- В этом году мы исследовали разные памятники: несколько курганов, которые можно отнести к ранне-Алакульскому времени – это первая четверть II тысячелетия до нашей эры, к Алакульскому – вторая четверть этого же тысячелетия, а также мавзолеи Бегазы-дандыбаевской культуры эпохи поздней бронзы, - делится Игорь Кукушкин. – В сезоне году был исследован, наверное, самый крупный ранне-Алакульский курган в Центральном Казахстане диаметром порядка 30 метров.
Это своего рода царский курган эпохи бронзы, уточняет археолог: высота приличная – 1,5-2 метра, курган многослойный: сверху – захоронения позднего Золотоордынского времени, ниже – захоронения раннего Железного века, но основное – камера эпохи бронзы, размером 3,5 на 2 метра. Правда, она оказалась ограбленной.
- Такие крупные курганы грабители без внимания не оставляли, но мы нашли там два наконечника стрел: один классический, большой, костяной, четырехугольный в сечении, другой – так называемый томар – с притупленной боевой частью. Его, видимо, использовали для охоты на пушного зверя, чтобы не повредить шкурку, - поясняет Игорь Кукушкин. – Интересно то, что рядом были парные захоронения лошадей в позе скачущего галопа. Лежали животные друг за другом в восточном направлении. Это, опять же, доказывает, что погребенный относился к родовой военной аристократии.
Еще один интересный аспект этого кургана, продолжает ученый – порядка 30 детских захоронений, причем не на уровне остальных, а сверху. Относятся они к одному времени. Детская смертность, объясняет Игорь Кукушкин, была в то время высокая: рожали часто, но возможностей для поддержания здоровья малыша могло и не быть.
.jpg)
Центральное же погребение большого кургана ограбили, но в одном из захоронений археологи отыскали бронзовый слиток непонятной формы размером с человеческую руку.
- Сейчас можно сказать, что формой он даже похож на частицу коронавируса, - описывает Игорь Алексеевич. – У нас не было мыслей о том, что это такое, но нам предложили следующую интерпретацию: в казахской этнографии известны случаи, когда болезнь человека определяли по форме металла. Допустим рядом с головой заболевшего – сосуд с водой: туда выливают жидкий металл, и по его форме знахарь диагностирует болезнь. Мы, конечно, отправим слиток на анализ, но предварительная версия такова.
В одном из неграбленых женских захоронений в тех же местах археологи нашли бронзовый нож в сосуде, а снизу, предположительно, был кусок мясной пищи: здесь же нашли кости. Находки ножей в женских погребениях, попадаются нашим ученым не впервые. Видимо, таким образом женщина была представлена как хозяйка.
- В другом неграбленом парном захоронении Алакульского периода над головой мужчины тоже лежал нож – уже не в сосуде, а женская часть погребения была очень богатой по меркам того времени. На женщине была относительно неразрушенная челюстно-лицевая подвеска из украшенных бляшек, большая гривна, плакированные золотом серьги в полтора оборота, - рассказывает Игорь Кукушкин. – Украшена была и обувь: мы нашли бусины. Такие захоронения встречались нечасто, и это тоже указывает на знатное происхождение: возможно, при жизни женщина занималась какими-то культовыми вещами. Еще в одном захоронении мы встретили каменные плиты – они подобно лучам расходятся в стороны: это можно интерпретировать как солнце или как колесо.
Бегазы-дандыбаевских мавзолеев команда Игоря Кукушкина исследовала несколько: все они тянутся вдоль реки с Востока на Запад и в основном построены из камня. Распознать их легко, говорит ученый: они видны на поверхности и обычно расположены компактными группами, а характерная черта именно Бегазинских мавзолеев в том, что это, по сути, поверхностные захоронения. Вокруг них – ограды, в зависимости от знатности человека и его роли в общественной жизни. Однако, несмотря на близость культур, мавзолеи отличаются друг от друга: у них разная архитектура, хотя принципы устройства одинаковы.
- Мы исследовали один крупный, можно сказать элитный, мавзолей. Конечно, он меньше небезызвестной Пирамиды, но своим выходом смотрит как раз на нее. Рядом с этим мавзолеем в общей сложности было исследовано порядка шести-семи сооружений разного размера и формы, - рассказывает Игорь Алексеевич. - Самый большой мавзолей состоял из ограды, в центре которой – погребение, между ними все заложено камнем, а по периметру – еще одна ограда. Другой мавзолей был окружен двумя оградами, в остальных же могли отразиться межкультурные связи: встречаются и заглубленные захоронения, где ящики могут быть составлены из шести или семи плит, имеют округлую форму, и вокруг них – круглая ограда, к примеру. Но эти мавзолеи собраны на одном могильнике, и сотворены они были примерно в одно время.
В мавзолеях нашли глиняную керамику: некоторые сосуды имеют не традиционную форму кувшина, а полую ножку и подквадратное устье – это вазы. Такие вазы, говорит Игорь Алексеевич, они встретили впервые, и возможно, в них наливали напиток. В мавзолеях Дандыбай еще в 30-х годах находили такие сосуды, но округлые, и тоже на полых ножках, добавляет археолог. Орнамент на них приближен к андроновскому – здесь отражены геометрические узоры. В других мавзолеях ученые отыскали бронзовое долото для работы по дереву, с которым сохранился деревянный черенок. Были среди находок и лощила: видимо, ими дорабатывали металл после отливки.
Наиболее интересная находка, признается Игорь Кукушкин – бронзовая бритва размером с ладонь, которая на первый взгляд может показаться скорее женским украшением.
- На территории Казахстана и Средней Азии известно, может, три-четыре таких экземпляра, мы ее нашли впервые, - продолжает археолог. – Края острые, есть ограничитель для деревянной ручки и выемка для нее. Обычно они сохраняются плохо – бритвы тонкие, а мы нашли целую. В центре – идеально круглое отверстие, но причины такой его формы неизвестны: возможно, дело в эстетике. Бритва была компактной и удобной для носки, и поскольку найдена она в мавзолее, то принадлежала знатному человеку.
Сейчас коллекция находок прошедшего сезона частично реконструирована, но предстоит еще много работы по реконструкции. Эти находки будут отправляться на анализ.
Фото Евгения Дмитриева



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





