Оқиғалар лентасы
- Қазақстандағы еріктілер ұйымдарының саны 810-нан асты
- Қазақстанда коммуналдық желілерді жаңғырту көлемі екі еседен астам өсті
- Қазақстанда өз алмалары жеткілікті ме және аңызға айналған апорт қашан оралады
- Қазақстандық студенттер Қазақстан мен Қытайдың жоғары оқу орындарынан қос диплом ала алады
- Қазақстан Орталық Азиядағы жаңа туған нәрестелер өлімінің ең төменгі деңгейіне жетті
- Қазақстандық мектептерде садақ атудың тегін секциялары іске қосылады
- Жанармай құю бекеттері, қонақ үйлер мен демалыс аймақтары: Қазақстан трассаларының бойында не салуды жоспарлап отыр
- Мүгедектігі бар 30 мыңға жуық қазақстандық жұмысқа жүгінді: қанша адам жұмысқа тұра алды?
- Қойма тығырыққа тірелгендей: Қарағанды облысының өнеркәсіптік және дистрибьюторлық компаниялары жөнелтуді қалай жеделдете алады
- Қазақстанда ғылыми зерттеулерді қаржыландыру мерзімін ұлғайтуға депутат шақырады
- ҚР-дағы жұмыс берушілер зейнетақы аударымдарын 2,5 есеге арттырды
- Қазақстандықтар мал азығына қанша ақша жұмсайды
- Қазақстанда қыс қандай болады: синоптиктер алдын ала болжам жасады
- NEET санатындағы әрбір үшінші жас қазақстандық ресми түрде жұмыссыз болып саналады
- Соттардың шешімі бойынша мыңдаған шетелдіктер ҚР-дан кетуге тиіс
- ЖК таратудан бас тарту: Салық бұдан әрі не істеу керектігін түсіндірді
- Вакциналардың температурасы ҚР-да тәулік бойы бақыланатын болады
- Қазақстандық өндірушілер алгоритмдерді тексеруде
- Қазақстанда әлеуметтік қызметтерді жеткізушілерге мемлекеттік бақылау енгізілуде
- Қазақстандағы 142 көпір апатты жағдайда
- Қазақстандықтар шетелде үйлерге қарағанда бірнеше есе көп ақша жұмсайды, дейді сарапшылар
- Алдымен мансап, содан кейін үйлену тойы: қазақстандықтар бірінші некеге тұрған кезде
- Қазақстандық ғалымдар алма ағаштарын 92 аурудан қорғайтын биопрепараттар әзірледі%
- Қазақстандық ғалым қатерлі ісікті емдеудің жаңа әдісін әзірлеуде
- "Кафеге бару сән-салтанатқа айналды". Қазақстанда қоғамдық тамақтандыруда ақша табу қиындай түсуде
- Қазақстан жеңіл автомобильдер шығарылымын 40 ға арттырды%
- Қазақстанда жылжымайтын мүлікті кім тегін ресімдей алады
- Азаматтық авиацияның Қазақстан экономикасына қосқан үлесі 6,5 есе өсті
- Қазақстан өзін жол битумымен қамтамасыз етті және экспортты ашуға дайындалуда
- Қазақстанда 2026 жылдың ең сұранысқа ие мамандықтары аталды
- Pinduoduo және Claude салықтық тексеруден кейін Қазақстан бюджетіне 8 млрд теңге төледі
- Қазақстанда алты сағаттық жұмыс күніне қалай ауысуға болады және бұл кімге керек
- Қазақстандағы әкелер қандай жағдайларда бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақы ала алады
- Қазақстан соттары тоғыз айда 1,6 млн азаматтық істі қарады
- Жеті мыңнан астам қазақстандық Ұлттық ұланға қызмет етуге шақырылды
- Қазақстан қалаларында шұжық қанша тұрады
- Қазақстаннан күнбағыс майының экспорты 48,5 - ке өсті%
- Қазақстандағы санаторийде демалу қайда арзан
- Қазақстанда нотариустың тегін қызметтері кімге тиесілі
- Тоқаев қазақстандықтарды Республика күнімен құттықтады
- Ұшқыштар мен стюардессалардың шаршауын жаңа ережелер бойынша бақылағысы келеді
- Шетелге көшу зейнетақыдан айыруға себеп емес: Конституциялық Сот қазақстандықтардың құқықтарын түсіндірді
- Триллиондаған егістік: Қазақстанның ауыл шаруашылығы жеті жылда қалай өсті
- Қазақстандықтар коллекторларға қанша ақша қарыз
- Қарағандыда жаңа экопаркте болашақ қарағайлы орманның негізі қаланды
- Неліктен Қазақстаннан АҚШ-қа тікелей рейстер іске қосылды
- 2027 жылдан бастап қандай жәрдемақылар отбасының табысына байланысты болады
- Жолаушылардың биометриясы Астана әуежайында енгізіледі
- 1,4 млн-нан астам қазақстандық "Кітап оқтын ұлт" марафонына қатысуда
- "Қазақстанды үлкен құрылысқа айналдыру": құрылыс саласы ауқымды жоспарларға дайын ба?
- "Жасанды интеллект баланың орнына ойланбауы керек": нейрондық желілер Қазақстанның мектептерін қалай өзгертеді
- Бірқатар компаниялар төмен көрсеткіштерге байланысты қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімінен шығарылды
- АИ Қазақстандағы көмір қорын санауды үйренді
- Қазақстан Камбоджаға бидайын ұсынды
- Аутизммен ауыратын балаларға оңалту қолжетімді болады: елде 189 бөлімше ашылады
- Сатып алудан бұрын диеталық қоспаны қалай тексеруге болады: қазақстандықтар нені білуі керек
- Маймыл шешегі: қазақстандықтар алаңдауы керек пе?
- Қазақстанда жер сілкінісі қаупіне байланысты құрылысты қайда шектеуге болады
- Бектенов Қазақстан экономикасы бойынша халықаралық сарапшылардың ұсыныстарын зерделеуді тапсырды
- Адам денсаулығына әсер ететін күшті заттардың тізімі жаңартылды
- Республика күніне арналған төлемдер: Қазақстанда кім және қанша алады
- Қарағанды облысының еңбек ардагерлері, кеншілері, аграршылары, дәрігерлері мен мұғалімдері Республика күніне орай марапатталды
- 24 және 25 қазан демалыс күндері Қарағанды мен облыста ауа райы қандай болады
- Қазақстанда қазақстандық қолөнершілердің бұйымдарын ілгерілетуге арналған платформа іске қосылды
- Швейцария Қазақстанның коммуналдық желілеріне қызығушылық танытты
- Шахтер бірінші лиганың чемпиондық маусымының соңғы матчында жеңіліп қалды
- Ауладағы қоқыс пен лас көшелер: қазақстандықтар шағымданады
- Қарағанды облысында 485 млн теңгеге заңсыз кен өндіру тоқтатылды
- Әрбір екінші қылмыс ауыр: Қазақстандағы жасөспірімдер туралы алаңдатарлық сандар
- Қарағандылық химик өнеркәсіптік қалдықтардан стоматологиялық цемент жасайды
- ҚР Президенті: Конституция Қазақстанның өткені, бүгіні мен болашағы туралы көзқарасын нақты айқындайды
- Қызмет ету және итермеу: Қазақстан армиядағы мерзімді қызметті қалай өзгертеді
- Теміртауда мүгедектігі бар адамдар үйлерінде пандустар жасауды сұрайды
- Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда үшінші суперкомпьютердің іске қосылатынын жариялады
- Boeing 787-9 Қазақстанда ұшуға дайындалуда
- Қарағандыда екі әйел жоқ тауарларды сатқаны үшін сотталды
- "Бізде әлі көп нәрсе істеу керек": президент Қазақстан халқына Жолдауы не туралы болатынын айтты
- Интернеттен сатып алу: алаяқтардың құрбаны болмауға қалай жол бермеуге болады
- Қазақстандықтар бір өтінішпен бірнеше кредит бойынша қарыздарын реттей алады
- Тоқаев: Мемлекет инклюзивті қоғамды қалыптастыруға жәрдемдесетін педагогтарды қолдауды жалғастырады
- Қазақстан еріктілеріне цифрлық паспорттар дайындалуда
- Тоқаев Республика күнін Қазақстан үшін тағдырлы күн деп атады
- Қазақстанда әкімдердің жұмысын бағалауға балалар қылмысының алдын алуды ұсынды
- Қарағандыда өткен семинарда спортшыларға рекордтарға дайындалуға және денсаулығын сақтауға қалай көмектесуге болатыны талқыланды
- Оқушылар жаңа цифрлық жүйе арқылы бақылай бастайды
- Директорлардың құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары Қазақстан мектептеріне енгізуді ұсынды
- 40 түрлі көзқарас: ИЗО мұражайында "Қарағанды"фотоклубының есептік көрмесі ашылды
- Балқаштағы өлім төбелесі: үшеуі сотталды
- Демалыс және жұмыс Сенбі: Республика күніне байланысты ХҚКО мен арнайы ХҚКО кестесі қалай өзгереді
- 30 жылдан астам инвестиция: CCI Kazakhstan "ұзақ мерзімді әріптестік үшін" наградасымен марапатталды
- 150 ден астам педагог пен ғалым және 120 ға жуық медицина қызметкері мемлекеттік наградаларға ие болды
- Қарағанды облысында әлеуметтік қызметкерлер марапатталды
- Қарағандыда металл бұйымдарының ұрлығы анықталды
- Нұра ауданы Құланөтпес ауылында ветеринариялық пункт ашылды
- Қарағанды облысында алты мас жүргізуші бір тәулік ішінде басқармадан шеттетілді
- Қарағанды медициналық университетіне бірінші ректор Петр Поспеловтың есімі берілді
- Тарих, ашылулар және есте қаларлық күндер: 23 қазанда не есте қалды
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(856)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1417)
Гадание металлом, древняя бритва и каменные лучи: как прошел сезон раскопок у карагандинских археологов
Сезон раскопок в этом году карагандинский археолог Игорь Кукушкин оценивает как хороший: исследовано много объектов, находки – интересные, а один из курганов исследовали целых пять недель. Как могли гадать лекари с помощью металла, как выглядит бритва Бронзового века и что означают каменные лучи на кургане, ученый рассказал ekaraganda.kz.
Археологи Сарыаркинского археологического института в Карагандинском университете имени Е.А. Букетова работают над восстановлением найденных сосудов и не только. Игорь Кукушкин рассказывает: в этом году археологическая экспедиция вуза вновь работала в Шетском районе, снова – в рамках развития историко-археологического парка Талды. Финансирование исследований, как и прежде, ведется управлением культуры, архивов и документации Карагандинской области через Центр по сохранению историко-культурного наследия. Работали, говорит Игорь Алексеевич, с июня по август, в команде – около 15 человек, среди которых были и новые лица, но костяк группы всегда остается один.

- В этом году мы исследовали разные памятники: несколько курганов, которые можно отнести к ранне-Алакульскому времени – это первая четверть II тысячелетия до нашей эры, к Алакульскому – вторая четверть этого же тысячелетия, а также мавзолеи Бегазы-дандыбаевской культуры эпохи поздней бронзы, - делится Игорь Кукушкин. – В сезоне году был исследован, наверное, самый крупный ранне-Алакульский курган в Центральном Казахстане диаметром порядка 30 метров.
Это своего рода царский курган эпохи бронзы, уточняет археолог: высота приличная – 1,5-2 метра, курган многослойный: сверху – захоронения позднего Золотоордынского времени, ниже – захоронения раннего Железного века, но основное – камера эпохи бронзы, размером 3,5 на 2 метра. Правда, она оказалась ограбленной.
- Такие крупные курганы грабители без внимания не оставляли, но мы нашли там два наконечника стрел: один классический, большой, костяной, четырехугольный в сечении, другой – так называемый томар – с притупленной боевой частью. Его, видимо, использовали для охоты на пушного зверя, чтобы не повредить шкурку, - поясняет Игорь Кукушкин. – Интересно то, что рядом были парные захоронения лошадей в позе скачущего галопа. Лежали животные друг за другом в восточном направлении. Это, опять же, доказывает, что погребенный относился к родовой военной аристократии.
Еще один интересный аспект этого кургана, продолжает ученый – порядка 30 детских захоронений, причем не на уровне остальных, а сверху. Относятся они к одному времени. Детская смертность, объясняет Игорь Кукушкин, была в то время высокая: рожали часто, но возможностей для поддержания здоровья малыша могло и не быть.
.jpg)
Центральное же погребение большого кургана ограбили, но в одном из захоронений археологи отыскали бронзовый слиток непонятной формы размером с человеческую руку.
- Сейчас можно сказать, что формой он даже похож на частицу коронавируса, - описывает Игорь Алексеевич. – У нас не было мыслей о том, что это такое, но нам предложили следующую интерпретацию: в казахской этнографии известны случаи, когда болезнь человека определяли по форме металла. Допустим рядом с головой заболевшего – сосуд с водой: туда выливают жидкий металл, и по его форме знахарь диагностирует болезнь. Мы, конечно, отправим слиток на анализ, но предварительная версия такова.
В одном из неграбленых женских захоронений в тех же местах археологи нашли бронзовый нож в сосуде, а снизу, предположительно, был кусок мясной пищи: здесь же нашли кости. Находки ножей в женских погребениях, попадаются нашим ученым не впервые. Видимо, таким образом женщина была представлена как хозяйка.
- В другом неграбленом парном захоронении Алакульского периода над головой мужчины тоже лежал нож – уже не в сосуде, а женская часть погребения была очень богатой по меркам того времени. На женщине была относительно неразрушенная челюстно-лицевая подвеска из украшенных бляшек, большая гривна, плакированные золотом серьги в полтора оборота, - рассказывает Игорь Кукушкин. – Украшена была и обувь: мы нашли бусины. Такие захоронения встречались нечасто, и это тоже указывает на знатное происхождение: возможно, при жизни женщина занималась какими-то культовыми вещами. Еще в одном захоронении мы встретили каменные плиты – они подобно лучам расходятся в стороны: это можно интерпретировать как солнце или как колесо.
Бегазы-дандыбаевских мавзолеев команда Игоря Кукушкина исследовала несколько: все они тянутся вдоль реки с Востока на Запад и в основном построены из камня. Распознать их легко, говорит ученый: они видны на поверхности и обычно расположены компактными группами, а характерная черта именно Бегазинских мавзолеев в том, что это, по сути, поверхностные захоронения. Вокруг них – ограды, в зависимости от знатности человека и его роли в общественной жизни. Однако, несмотря на близость культур, мавзолеи отличаются друг от друга: у них разная архитектура, хотя принципы устройства одинаковы.
- Мы исследовали один крупный, можно сказать элитный, мавзолей. Конечно, он меньше небезызвестной Пирамиды, но своим выходом смотрит как раз на нее. Рядом с этим мавзолеем в общей сложности было исследовано порядка шести-семи сооружений разного размера и формы, - рассказывает Игорь Алексеевич. - Самый большой мавзолей состоял из ограды, в центре которой – погребение, между ними все заложено камнем, а по периметру – еще одна ограда. Другой мавзолей был окружен двумя оградами, в остальных же могли отразиться межкультурные связи: встречаются и заглубленные захоронения, где ящики могут быть составлены из шести или семи плит, имеют округлую форму, и вокруг них – круглая ограда, к примеру. Но эти мавзолеи собраны на одном могильнике, и сотворены они были примерно в одно время.
В мавзолеях нашли глиняную керамику: некоторые сосуды имеют не традиционную форму кувшина, а полую ножку и подквадратное устье – это вазы. Такие вазы, говорит Игорь Алексеевич, они встретили впервые, и возможно, в них наливали напиток. В мавзолеях Дандыбай еще в 30-х годах находили такие сосуды, но округлые, и тоже на полых ножках, добавляет археолог. Орнамент на них приближен к андроновскому – здесь отражены геометрические узоры. В других мавзолеях ученые отыскали бронзовое долото для работы по дереву, с которым сохранился деревянный черенок. Были среди находок и лощила: видимо, ими дорабатывали металл после отливки.
Наиболее интересная находка, признается Игорь Кукушкин – бронзовая бритва размером с ладонь, которая на первый взгляд может показаться скорее женским украшением.
- На территории Казахстана и Средней Азии известно, может, три-четыре таких экземпляра, мы ее нашли впервые, - продолжает археолог. – Края острые, есть ограничитель для деревянной ручки и выемка для нее. Обычно они сохраняются плохо – бритвы тонкие, а мы нашли целую. В центре – идеально круглое отверстие, но причины такой его формы неизвестны: возможно, дело в эстетике. Бритва была компактной и удобной для носки, и поскольку найдена она в мавзолее, то принадлежала знатному человеку.
Сейчас коллекция находок прошедшего сезона частично реконструирована, но предстоит еще много работы по реконструкции. Эти находки будут отправляться на анализ.
Фото Евгения Дмитриева



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





