Қазақстанда құнының 10% - в жаңа авто салығы пайда болды

Бұл акцизделетін тауарлардың тізімі туралы, оған жеңіл автомобильдер жеке тармақпен енгізілген. Міндеттеме пайда болатын шек айлық есептік көрсеткішке байланысты.

"Салық кодексінің 536-бабында нақты көрсетілген: біз 18000 айлық есептік көрсеткіш және одан жоғары жеңіл автомобильдер туралы айтып отырмыз. Өздеріңіз білетіндей, 2026 жылы бір айлық есептік көрсеткіш 4325 теңгені құрайды. Тиісінше, бүгінгі таңда 18 000 АЕК 77 850 000 теңгені құрайды", - деп түсіндірді жанама салықтарды әкімшілендіру басқармасының акциздерді әкімшілендіру бөлімінің бас маманы Азамат Өмірбек.

Сатып алу-сату шарты бойынша автокөлікті сатып алған жеке тұлға төлеуші болып табылады. Ставка бірыңғай және бағаның шекті мәннен қаншалықты асып кеткеніне байланысты емес.

"Сіз 18 000 АЕК немесе одан жоғары көлік сатып алдыңыз делік, яғни 80 миллионға көлік сатып алдыңыз. Салық кодексінің 536-бабында тікелей көрсетілген акциз мөлшерлемесі 10 пайызды құрайды. 80 миллионның он пайызы 8 миллион, ал сіз мемлекетке 8 миллион төлеуге міндеттісіз. Егер сіз 100 миллионға жеңіл автокөлік сатып алсаңыз, мемлекетке 10 миллион теңге төлеуге міндеттісіз. Егер сіз автокөлікті 150 миллионға сатып алсаңыз, сіз 15 миллион теңге акцизді төлеуге міндеттісіз", - деп мысалдар келтірді МКД маманы.

Департаментке түсетін ең көп таралған мәселелердің бірі төлем мерзімділігіне қатысты. Бұл жерде акцизді жыл сайынғы көлік салығымен шатастырмау маңызды: бұл қатар жүретін екі түрлі міндеттеме.

"Мұнда оны көлік салығымен шатастыруға болмайды. Көлік салығы мен жанама салықтар екі түрлі бағытта жұмыс істейді. Көлік салығы-бұл бір бағыт, ал жанама салықтар – бұл мүлдем басқа бағыт. Жанама салықтар құрамындағы акцизделетін тауарлар тізіміне кіретін қымбат жеңіл автомобильдерге салынатын салық біржолғы төлем болып саналады. Егер сатып алу-сату шарты бойынша сома 77 850 000 теңгеден асқан жағдайда Акциз төленеді", - деп атап өтті фискалдық органның өкілі.

Мерзімдер мәміле күніне байланысты. Сатып алу айынан кейінгі айдың 20-күнінен кешіктірмей бюджетпен есеп айырысу қажет. Яғни, 15 ақпанда сатып алынған автомобиль жаңа иесін 20 наурызға дейін 400.00 салық есебінің нысанын тапсыруға және салықты аударуға міндеттейді.

Егер мерзім өткізілмесе, оның салдары кезең-кезеңімен жүреді. Алдымен берешек белгіленеді, содан кейін өсімпұл есептеледі, содан кейін мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылуы мүмкін.

Департаментте сыйға тарту жағдайына жеке тоқталды, өйткені мұндай өтініштер келіп түсті. Норманың логикасы қарапайым: акциз машинаны иелену фактісінен емес, сатып алу-сату шартынан туындайды.

"Бізге Алматы қаласының бір тұрғынынан 18 000 АЕК астам сомаға сатып алынған автокөлік бойынша өтініш түсті. Ол осындай қымбат көліктің иесі болды, содан кейін оны туысына бергісі келді. Егер ол акцизді төлеп, содан кейін көлікті сыйға тарту шарты бойынша берсе, онда сыйға тартылған акциз төлемейді. Бұл жағдайда сатып алу-сату шарты жасалмады, тек сыйға тарту шарты жасалды".

Бірақ қайта сату кезінде салық қайтадан пайда болады. Егер қымбат көліктің иесі оны басқа жеке тұлғаға сатқан болса, Жаңа сатып алушы да келісімшарт сомасының 10% төлеуге міндетті. Сонымен қатар, егер машина сатып алынғаннан қымбатырақ сатылса, сатушының жеке мүліктік кіріс міндеттемесі болуы мүмкін. Бұл табыс 270.00 нысаны бойынша декларацияланады.