Сыртқы жарнама Қазақстандағы жаңа цифрлық салық бақылауына түседі

Тиісті өзгерістер Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2026 жылғы 30 шілдедегі № 513 бұйрығымен көзделген. Құжат 2026 жылғы 21 тамыздан бастап қолданысқа енгізіледі.

Негізгі жаңалықтардың бірі пилоттық жобаға сыртқы немесе көрнекі жарнамаларды орналастыру үшін төлемдерді қосу болды.

Енді аудан әкімдіктері ай сайын осындай жарнаманы орналастыруға берілген рұқсаттар туралы, сондай-ақ тиісті төлем сомалары туралы мәліметтерді беруге тиіс. Ақпарат Smart Data Finance цифрлық жүйесінің "төлемдер мен алымдар" модуліне түседі.

Осылайша, сыртқы жарнаманы орналастыру және онымен байланысты төлемдер туралы мәліметтер Бірыңғай цифрлық контурда жиналады. Бұл бухгалтерлік есептің ашықтығын арттырып, салық органдарына қажетті ақпаратқа жедел қол жеткізуді қамтамасыз етуі керек.

Бір мезгілде пилоттық жобаның қолданылу аумағы айтарлықтай кеңеюде. Бастапқыда ол тек Павлодар облысының Успен және Железин аудандарына таралды.

Енді оған Алматы, Павлодар және Ұлытау облыстарының бірқатар аудандары кіреді. Сонымен қатар, жоба Қонаев, Ақсу, Павлодар, Екібастұз, Қаражал және Жезқазғанның жекелеген ауылдық округтерін қамтиды.

Географияны кеңейту елді мекендердің әртүрлі типтеріндегі — аудандардан бастап жекелеген ауылдық округтерге дейінгі жаңа тетіктің жұмысын тексеруге мүмкіндік береді.

Өзгерістердің тағы бір бағыты әкімдіктердің салық органдарымен цифрлық өзара іс-қимылына байланысты. Ауылдық округтер әкімдіктерінің қызметкерлері салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесіне және Smart Data Finance цифрлық жүйесіне қол жеткізе алады.

Бұл ретте біз әкімдіктерге салық органдарының функцияларын беру туралы емес, жергілікті деңгейде салық мәселелерімен жұмыс істеу үшін қажетті ақпаратқа қол жеткізу туралы айтып отырмыз. Атап айтқанда, қызметкерлер салықтар мен төлемдер бойынша жеке шоттарды қарай алады.

Салық есептеулерін түзету тетігі бөлек енгізіледі. Әкімдіктер мүлік салығы мен көлік салығы бойынша есептеулерді өзгертуге бастамашылық жасай алады, егер бұл үшін азаматтардың өтініштері немесе өзектендірілген мәліметтер болса.

Мұндай түзетуді келісуге Мемлекеттік кірістер басқармаларына 10 жұмыс күніне дейін бөлінетін болады. Өз кезегінде әкімдіктерге түзету үшін қажетті материалдарды дайындауға 5 жұмыс күніне дейін уақыт беріледі.

Пилоттық жобаның тағы бір элементі ауылдық округтер әкімдіктерінің жеке тұлғалардың салық берешегімен жұмыс істеуге қатысуы болады.

Жергілікті өзін-өзі басқару органдары қарызды өндіріп алуға ықпал етеді, атап айтқанда, азаматтарға салық қарызы туралы хабарламалар мен салық бұйрықтарын береді.

Жалпы, жобаның кеңеюі Қазақстандағы салықтық әкімшілендіру біртіндеп мемлекеттік органдар арасындағы неғұрлым тығыз цифрлық байланысқа ауысатынын көрсетеді. Бұл ретте ақпарат жинауды автоматтандыруға ғана емес, сонымен қатар деректердің өзектілігіне, азаматтармен өзара іс-қимылға және есептеулердегі қателерді жедел түзетуге баса назар аударылады.

Бұл мүліктік және көлік салықтары үшін ерекше маңызға ие болуы мүмкін, мұнда ақпараттың өзектілігі белгілі бір азаматтың міндеттемелерінің мөлшеріне тікелей әсер етеді. Жаңартылған мәліметтер негізінде түзетуді бастау мүмкіндігі жүйедегі мәліметтер нақтылауды қажет ететін жағдайларға тезірек жауап беруге мүмкіндік беруі керек.

Бұл жағдайда пилоттық формат сақталады. Мемлекеттік органдар шектеулі аумақтағы жаңа тетіктердің тиімділігін бағалай алады, туындайтын қиындықтарды анықтай алады және осыдан кейін жүйені одан әрі дамыту туралы шешім қабылдай алады.

Осылайша, 2026 жылғы 21 тамыздан бастап Қазақстанда салықтық әкімшілендіруді жетілдіру жөніндегі пилоттық жоба бірден бірнеше жаңа бағыттар бойынша жұмыс істейтін болады. Оған сыртқы жарнама үшін төлем енгізіледі, әрекет ету аумағы кеңейтіледі, ауыл әкімдіктері цифрлық салық жүйелеріне қол жеткізе алады, сондай-ақ мүліктік және көлік салықтары бойынша түзетулерді бастау тетігі пайда болады.

Сонымен бірге жергілікті билік органдары азаматтарды салық берешегі туралы хабардар ету жөніндегі жұмысқа қосылатын болады. Мұның бәрі әкімдіктер, салық органдары мен халық арасындағы цифрлық өзара іс-қимылды күшейтіп, жергілікті салықтар мен төлемдерді әкімшілендіруді жедел етуге тиіс.