Цифрландыру, дербес деректерді қорғау және жол қозғалысы туралы маңызды заңға Тоқаев қол қойды

Бұл туралы 2026 жылғы 24 маусымда Ақорданың Telegram-каналынан белгілі болды:

"Мемлекет басшысы "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне цифрландыру, дербес деректерді қорғау, жол қозғалысы және көліктегі озық технологияларды реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды.

Заңның мақсаты-жол инфрақұрылымын басқаруды және жол қозғалысы қауіпсіздігін цифрландыруды одан әрі дамыту, жүргізушілерді даярлау саласындағы кәсіпкерлік қызметті жетілдіру, көліктегі озық технологияларды заңнамалық реттеу, сондай-ақ киберқауіпсіздік пен дербес деректерді қорғауды одан әрі дамыту.

Заңмен Жер кодексіне, Кәсіпкерлік кодексіне", Еңбек кодексіне, Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекске, әлеуметтік кодекске, Бюджет кодексіне, сондай-ақ заңдарға өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі. Атап айтқанда, көлік заңнамасын жетілдіру шеңберінде пилотсыз көлік құралдары мен әуе ұтқырлығын (аэротакси) дамытуды реттеуге, сондай-ақ жол саласын одан әрі дамытуға бағытталған заңнамалық түзетулер ұсынылады. Пилотсыз Көлік құралдарын пайдалануды реттейтін бірқатар заңнамалық актілерге "пилотсыз автокөлік құралы", "пилотсыз әуе кемесі" ұғымдары енгізіледі, сондай-ақ инфрақұрылымды қалыптастыруға және пилотсыз Көлік құралдарын қолдану тәртібін анықтауға қатысты нормалар қаралады.

Сондай-ақ, жол инфрақұрылымын басқару тиімділігін арттыруды, жол жұмыстарын жоспарлау және қаржыландыру процестерінің ашықтығын қамтамасыз етуді, автожол саласына заманауи цифрлық шешімдерді енгізуді көздейтін түзетулер енгізілуде.

Жол жүрісі қауіпсіздігінің деңгейін арттыру мақсатында медициналық қарсы көрсетілімдері бар азаматтарды көлік құралдарын басқаруға жібермеу үшін ішкі істер министрлігінің цифрлық деректер базасына медициналық деректерді (диагнозды ашпай) интеграциялау, сондай-ақ жедел медициналық жәрдем автомобильдері мен автобустарға жол жүрісі ережелерін бұзушылықтарды тіркеу камераларын орнату жөніндегі нормалар көзделеді. Көлік құралдарының жүргізушілерін даярлау жөніндегі оқыту ұйымдарының қызметіне мемлекеттік бақылауды енгізу, автомектептердің жұмысы үшін рұқсат беру тәртібін және осындай рұқсатты алу үшін талаптарды енгізу (материалдық-техникалық базаның, білікті кадрлардың және т.б. болуы), сондай-ақ ақпараттық жүйе арқылы оқу процестерін мониторингілеу үшін оқыту ұйымдарының тізілімін қалыптастыру көзделеді.

Сонымен қатар, киберқауіпсіздікті күшейтуге және дербес деректерді қорғау тетіктерін дамытуға бағытталған түзетулер қаралды. Осыған байланысты Ұлттық қауіпсіздік органдарының цифрландырудың аса маңызды объектілерінің киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі талаптардың сақталуына мемлекеттік бақылау жүргізу жөніндегі өкілеттіктері кеңейтілуде.

Еңбек заңнамасы жұмыс берушілерді қызметкерлерді киберқауіпсіздік талаптарымен таныстыруға, оларды лауазымдық міндеттерінде бекітуге және жұмыс берушілер тарапынан олардың сақталуына ішкі бақылауды жүзеге асыруға міндеттейтін нормалармен толықтырылады. Сондай-ақ, дербес деректердің идентификаторлары, деректерді иесіздендіру және хэштеу, дербес деректерді жинайтын және өңдейтін тұлғалардың тізілімі сияқты жаңа ұғымдар енгізіледі. Тиісті келісімінсіз дербес деректерді цифрлық объектілерден жекелеген файлдарға немесе цифрлық жеткізгіштерге көшіруге, дербес деректердің қауіпсіздігін бұзушылықтар тізілімін құруға, өңделетін деректердің көлеміне қарай дербес деректердің меншік иелері мен операторларын жіктеуге тыйым салу көзделеді. Сондай-ақ заңнамалық актілердегі терминдерді цифрлық кодекске сәйкес келтіру бойынша түзетулер көзделген.

Сонымен қатар, қоғамдық тәртіпті бақылау, қылмысқа қарсы күрес және азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Ұлттық бейнемониторинг жүйесі енгізілуде. Мемлекеттік қайырымдылық цифрлық платформасын және қайырымдылық ұйымдарының тізілімін қалыптастыруға, көші-қон қауіпсіздігін күшейтуге және шекараның цифрлық жүйелерін қорғауға бағытталған нормалар ұсынылады.