АИ Қазақстандағы бюджет ағындарын басқара бастайды

Жаңғырту жоспарлары туралы Қаржы министрлігі Мемлекеттік Қазынашылық комитетінің алқа отырысында хабарлады. Ведомство жаңа жүйе бюджет ағындарын жедел басқаруға және заманауи цифрлық құралдарды енгізуге мүмкіндік беретінін атап өтті.

"2025 жылдың қорытындысы бойынша мемлекеттік қазынашылық органдары республикалық бюджеттің шығыс бөлігінің 29,6 трлн теңгеге, ал жергілікті бюджеттердің — 18,2 трлн теңгеге кассалық орындалуын қамтамасыз етті. Жүйеде 15 мыңнан астам клиентке қызмет көрсетіледі, 49,1 млн-нан астам қаржы құжаттары өңделді, 12,2 млн төлем шоттары мен төлем тапсырмалары жүргізілді. Сондай-ақ мемлекеттік міндеттемелердің жалпы сомасы 2,8 трлн теңгеге 1 317 мемлекеттік - жекешелік әріптестік шарты тіркелді", - деп атап өтті Қазақстан Қаржы министрлігінде өткен жылғы мәліметтер.

Негізгі бағыттардың бірі профилактикалық бақылауды күшейту болды. Тексеру нәтижесінде 3,1 трлн теңге сомасына 48,4 мың қаржылық құжат және 17 трлн теңге сомасына төлеуге 435,9 мың шот қайтарылды. Бұл шаралар бюджет қаражатын тиімсіз пайдаланудың алдын алуға мүмкіндік берді.

"Алғаш рет республикалық бюджеттің кассалық алшақтықтарын жабу үшін жергілікті бюджеттердің уақытша бос қаражатын тарту бойынша операциялар жүргізілді. Мұндай операциялардың жалпы сомасы 47 млрд теңгені құрады, бұл ретте барлық қаражат толық және уақтылы қайтарылды", - деп атап өтті ведомствода.

Цифрлық технологияларды енгізуге ерекше назар аударылды. Пилоттық жобалар шеңберінде Ұлттық банкпен бірлесіп 2,3 млрд теңге сомасына цифрлық теңгені пайдалана отырып, 28 транзакция жүргізілді. Сондай-ақ, салық операцияларының ашықтығын арттыруға бағытталған "цифрлық ҚҚС" жобасын іске асыру жалғасуда.

Ақпараттық технологиялар саласында қазынашылық ISO 20022 халықаралық қаржылық қатынастар стандартына көшті, жүйені мемлекеттік дерекқорлармен біріктірді және "арнайы түсімдер"санатымен жаңа бюджет құрылымын енгізді. Бұл қаржылық басқаруды одан әрі цифрландыруға негіз жасайды.

"2026 жылы негізгі міндет жасанды интеллектті пайдалана отырып, Қазынашылық жүйенің жаңа архитектурасын енгізу болады. Бюджет қаражатын басқару процестерін автоматтандыру, мониторинг, болжау және өтімділікті басқару құралдарын енгізу жоспарлануда", - деді министрлік.

Цифрлық теңге нысанында төлемдер мен аударымдарды жүргізуге, сондай-ақ квазимемлекеттік сектор ұйымдары үшін қашықтықтан қазынашылық қызмет көрсету сервистерін енгізуге ерекше назар аударылатын болады. Бұл қаржылық операцияларды жеделдетуге және мемлекетпен өзара іс-қимылдың ыңғайлылығын арттыруға мүмкіндік береді.

"Жаңғырту шеңберінде тәуекелдерді басқару жүйесі және төлем процестерін цифрлық трансформациялау енгізілетін болады. Атап айтқанда, "Жасыл дәліз" қағидаты бойынша жалақыны автоматты түрде төлеу және бюджетке қаражат аудару көзделген, бұл операцияларды жүргізу мерзімін едәуір қысқартуға мүмкіндік береді", - деп түсіндірді Қаржы министрлігі.

Жасанды интеллект элементтері бар цифрлық қазынашылық жүйеге көшу Қазақстанның қаржылық басқаруын жаңғыртудың негізгі кезеңдерінің бірі болады деп күтілуде. Бұл бюджет шығыстарының ашықтығын арттырады, қателіктер тәуекелдерін азайтады және мемлекеттік қаражатты тиімдірек пайдалануды қамтамасыз етеді.